[Intro klassieke muziek] 
 
[Louis] Welkom bij de Podcast De Metropoolregio Rotterdam Den Haag Samen Vooruit. Mijn naam is Louis Hueber. In deze aflevering praten we over publieke en actieve mobiliteit die er voor iedereen moet zijn, overal 24/7. Dat betekent hoogwaardig OV als ruggengraat, aangevuld met fietsen, lopen, deelvervoer en doelgroepenvervoer. Hoe zorgen we ervoor dat dit in de praktijk werkt, ook voor mensen die kwetsbaar zijn of op plekken wonen waar bereikbaarheid geen vanzelfsprekendheid is? Daarover ga ik in gesprek met mijn gasten Linda Boot, de directeur van RET en daarvoor onder andere bestuursvoorzitter van zorgorganisatie Pameijer. En Emile Klep is hier. Hij is lid van de Raad van Bestuur van Middin en voormalig directeur bestuurder van woningcorporatie Woonplus in Schiedam. Fijn dat jullie er zijn. Linda, je komt uit de zorgsector, nu bij RET. Heb je iets meegenomen van je bagage daar?  
 
[Linda] Tuurlijk, ja. Pameijer, een mooie club, die ook erg voorstaat dat iedereen moet meedoen in de maatschappij. Mensen moeten zoveel mogelijk, net zoals eenieder, naar hun werk, naar school, deelnemen aan het maatschappelijk leven, naar familie kunnen reizen. En als je daar dan werkt merk je hoe gewoon wij soms dingen vinden en dat het toch nog wel een lastig systeem is voor mensen waarvoor het leven wat ingewikkelder is. Mensen die soms niet goed kunnen lezen of soms hun vraag niet goed kunnen verwoorden. Dan merk je hoe ingewikkeld het voor hen is terwijl je denkt van nou, het OV, dat is toch wel voor iedereen toegankelijk. Nou, dat is niet zo.  
 
[Louis] En dan kom je bij RET als directeur en kom je wat dat betreft in een gespreid bedje. Begrijpt iedereen dat meteen of heb je dan nog iets uit te leggen? 
 
[Linda] Nee, dan heb je nog wel wat uit te leggen. Maar ik vind sowieso dat als je het hebt over toegankelijkheid van het openbaar vervoer, dan hebben we daar nog wel wat te winnen. Degene die er gebruik van maken snappen het, die knipperen geen twee keer met hun ogen. Maar er zijn een heleboel mensen die vinden het toch ingewikkeld. Ook mensen die hun hele leven in een auto hebben gezeten denken van ja, dat OV is ingewikkeld en hoe moet ik betalen en hoe vind ik nu hoe ik van waar naar waar kom en die apps en dit en dat? Dus we kunnen best nog veel doen aan het makkelijk toegankelijk maken voor het OV. Het aardige is: als je het nu goed toegankelijk maakt voor een doelgroep die misschien wat meer moeite heeft om het te begrijpen dan wordt het ook makkelijker toegankelijk voor iedereen. 
 
[Louis] Ja. Emile, jij bent nieuw in de zorg. Dat is een ontdekkingsreis. Wat verrast je?  
 
[Emile] Het eerste half jaar zit erop, zeg ik steeds. Mij verrast de diversiteit van de mensen voor wie we het doen. Om aan te sluiten bij wat Linda net zegt: ook Middin is … Middin is een verbastering van midden in het leven, dus de naamgeving. Het is erg gericht op mensen ondersteunen bij het zoveel mogelijk meedoen in de samenleving en dan zijn er heel veel verschillen. Ook in onze cliëntgroepen, mensen met een verstandelijke beperking en met niet aangeboren hersenletsel beslaat. En dan word ik vooral door de gedrevenheid waarmee we ze ondersteunen, maar ook de opgave en de breedte die nodig is aan oplossing ... 
 
[Louis] Ja. Eigenlijk zijn jullie ook een vervoersbedrijf. 
 
[Emile] Wij hebben vorige week bepaald dat wij inderdaad het vervoer van onze cliënten wel een kerntaak vinden, maar niet per se een kerntaak die wij zelf willen vervullen. Dus wij willen zorgdragen voor goed vervoer van onze cliënten tussen de plek waar zij wonen en daar waar zij hun dagactiviteit doen. Het is essentieel dat dat ook geregeld wordt voor ze. 
 
[Louis] Je zegt: we hebben dat vorige week bepaald. Is dat laat?  
 
[Emile] Nee, ik denk dat dat precies op tijd is omdat jij, en dat sluit mooi aan denk ik bij het onderwerp van deze Podcast, dat we echt aan het nadenken zijn over: kunnen wij een groter deel van onze cliënten zelfstandig deel laten nemen aan het vervoer. Om toch maar weer even aan te sluiten bij Linda, dat is wel heel erg mooi. Dus als jij niet afhankelijk hoeft te zijn van een vervoerder die je op een bepaald tijdstip komt ophalen en je moet weer klaarstaan om opgehaald te worden, maar als je dat zelf met wat hulp kunt organiseren, dat voegt heel veel waarde toe aan de dag en het dagritme van cliënten. Dan past het heel mooi om te zeggen van hoe willen wij ons daar nu als Middin toe verhouden, tot waar willen we gaan en tot waar willen we dat ook niet?  
 
[Louis] Ja, want ik zei met een zekere scherts van: jullie zijn vervoerder, maar het liefst zou je dat uitbesteden. Maar je moet meer regelen nu dan je lief is? 
 
[Emile] Wij zien dat een behoorlijk percentage van onze cliënten echt deelneemt aan dat doelgroepenvervoer. Dat hebben wij gewoon te regelen, dus het is helemaal niet dat we denken; dat willen we niet meer doen. Maar om twee redenen wordt dat eigenlijk wel steeds lastiger. Er is minder aanbod, dus we hebben minder chauffeurs. De kwesties waar we allemaal mee zitten. Dat is het ene. En het andere is dat we ook wel zien dat daardoor cliënten vaak veel langer bezig zijn om van A naar B te komen dan nodig is en dan ook wat goed voor ze is. Onze cliënten kunnen niet heel erg goed tegen prikkelrijke omgevingen, dus hoe kunnen we het nu zo kort mogelijk houden en hoe kunnen we het mogelijk houden dat ze het beste deel van de dag ook daadwerkelijk op die dagbestedingslocatie zijn? 
 
[Louis] Er zijn twee dingen die Emile zegt die misschien … Ik zie je al kijken van ja, dat geldt ook voor ons. Personeelstekort en van À naar B, het gaat allemaal niet vanzelf voor reizigers. 
 
[Linda] Nee, dat klopt. Ik luister naar Emile en denk ook wel van ja, het moet toch onze droom zijn ... De missie van RET is: wij verbinden mensen. … dat je een systeem hebt, een openbaar vervoer hebt of een publieksvervoer als je het zo wilt noemen, dat iedereen ontvangt. Dat iedereen kan gebruiken en waarbij iedereen op de plek van bestemming komt. Ik denk dat daar misschien ook wel de uitdaging zit in hoe we elkaar kunnen aanvullen of hoe wij goed kunnen aansluiten op jullie behoefte. Eer is een systeem en er is hoogwaardig openbaar vervoer, er is snel openbaar vervoer. Er is de metro en de tramlijnen en snelle buslijnen, maar er is ook die behoefte aan dat stukje maatwerk aan het publieke vervoer en ook aan het kleinschaliger. Want die massa kan inderdaad ook, met een hoop prikkels, erg verwarrend voor mensen zijn. En je zoekt toch naar een systeem waar dan allemaal in past dus ook dat maatwerk. Ergens in een gemeente en met een bepaalde doelgroep, daar moet je ook in kunnen voorzien, vind ik, als je vervoerder beoogd te zijn van de regio.  
 
[Louise] Ik denk nu terug aan de eerste Podcast met Bert van Wee van de TU in Delft. Die zei: het is ook belangrijk als je dit ambieert, en je moet dit zeker ambiëren, dat je ook met een andere bril op de samenleving en je bedrijf inkijkt. Minder denken dat je een vervoerssysteem in stand moet houden, maar het zijn kansen voor mensen.  
 
[Louise] Nee, een vervoerssysteem is niks op zich hè. Wij hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid en wij verbinden mensen. Wij zijn van de business om mensen van de ene plek naar de andere plek te brengen en het liefst zo dicht mogelijk bij waar zij zijn naar zo dicht mogelijk bij waar zij wensen te zijn. Daar zijn we van. De wereld is natuurlijk super in beweging, er komen nieuwe vormen van mobiliteit op, autonoom rijden wordt een punt. En we moeten echt af van vaste patronen omdat we dat al 100 jaar zo gewend zijn naar meer kijken van wat is werkelijk de behoefte en hoe kunnen we daar zo goed mogelijk op aansluiten.  
 
[Louis] Even de macht van het getal, als we het over Middin hebben, hoeveel vervoersbewegingen zijn er, hoeveel busjes rijden er op een dag? Ik heb geen idee van orde van grootte.  
 
[Emile] We hebben op jaarbasis alleen al in de regio Den Haag 30.000 ritten per dag, kun je uitrekenen hoeveel dat zijn. Het zijn rond de 100 locaties waar mensen naartoe en vanaf en weer naartoe teruggebracht worden. Bij Middin hebben we een kleine 6.000 cliënten, dan kun je de rekensom zelf wel maken. Dus het gaat echt wel om behoorlijke aantallen bewegingen. 
 
[Louis] Ja. Je gaf in het begin al aan van ja, we zouden dat eigenlijk in de samenwerking anders willen doen. Met wie zou je kunnen en willen samenwerken? 
 
[Emile] Ik maak steeds het onderscheid zoals ik net maakte: zoveel mogelijk zelfstandig reizen voor wie dat kan. Ik vind het heel mooi wat Linda zegt, dat ook gewoon de vervoersbedrijven zich steeds meer realiseren: er verandert veel. Dat willen wij ook mogelijk maken door speciale telefoons, door noodknoppen, door veel simpeler informatie … dat is vaak ook complex. Dat is één deel. Het andere deel gaat gewoon om de cliënten voor wie dat nooit zal lukken dat ze zelfstandig reizen. Die moeten gewoon zo snel mogelijk en op de meest voor hen gewenste tijdstippen van A naar B gebracht kunnen worden. Dan is de samenwerking die wij zoeken, want we moeten ook allemaal zorgen dat we het meeste uit onze euro’s halen, dat we ook een systeem ontwikkelen met elkaar dat er bijvoorbeeld deeltaxi’s of iets anders komen. Dat op het moment van de dag dat onze cliënten niet in die taxi zitten daar andere mensen zitten. Dus die andere mensen hebben wij als organisatie niet in de aanbieding, maar de RET wel of andere zorgorganisaties of het WMO-vervoer namens de gemeente. Op breder maatschappelijk beeld zit daar nog heel veel maatschappelijke efficiency te halen. Het is niet makkelijk natuurlijk, maar daar kunnen we echt stappen inzetten. 
 
[Louis] Ja, dus een uitgestoken hand van Middin, bijna letterlijk gebeurde het, naar RET ook? 
 
[Linda] Ja, dat klopt. Ik zit wel even door te denken. Je moet het ook samen doen hè. Dus het kan ook zo zijn dat als een dagbesteding nu een half uur later opent, dat je dan net weer wat beter aan kan sluiten, wat beter kan plannen. We hebben natuurlijk ook nog doelgroepenvervoer in de zin van scholieren die naar allerlei plekken in de regio gaan. Maar ik zie dat wel gebeuren ja. En je kunt wellicht mensen ook weer wat kleinschaliger naar bepaalde knooppunten vervoeren, die moeten dan ook wat aantrekkelijker en aangepast zijn. Maar zo zou je toch in een heel systeem ook nog best wel wat mensen vanuit het kleinschalig vervoer ook weer in het reguliere vervoer kunnen meepakken. Ik merk dat ik al aarzel bij de term regulier vervoer want ik vind het eigenlijk allemaal regulier vervoer. Een systeem wat voor jouw cliënten makkelijk te gebruiken is, is voor iedereen makkelijk te gebruiken. En ik zei al: die toegankelijkheid van het OV en van het vervoer, het publieke gezamenlijke vervoer vind ik best nog een punt waar we met z’n allen aan kunnen werken.  
 
[Louis] Jullie gaan een pilot doen bij Middin? 
 
[Emile] Ja. Wij nemen deel als partner in een pilot, georganiseerd door MRDH, doet het RET ook in mee. Wat daarin voor ons heel interessant is: wij brengen in beeld welk deel van onze cliënten in potentie zelfstandig zou kunnen gaan reizen. Wat voor tooling daarvoor nodig is. Dat brengen wij in en daar gaan we mee experimenteren.  
 
[Louis] Bedoel je tooling echt digitaal?  
 
[Emile] Digitaal of inderdaad soms misschien met een OV-coach die algauw digitaal zal zijn. Maar je kan iemand door het metrostation heen praten, maar je kan ook zeggen: je kunt het zelf, ik ben twee keer met je mee geweest, ik heb het voorgedaan. Mar de context kan de 30e keer net anders zijn dan jij geleerd hebt, dan kan een cliënt makkelijker in paniek raken. Dan is een noodknop of snel iemand aan de telefoon krijgen kan al genoeg zijn. En dat die persoon dan weet dat ie net even anders moet uitleggen dan ie op een ander moment zou doen. Er is veel te organiseren wat dat zelfstandig reizen mogelijk maakt.  
 
[Louis] Er zit links van mij een mevrouw te popelen? 
 
[Linda] Nou ja, je kunt meer doen hè. Je kunt ook de inrichting van het perron, stations … Je zou met kleuren kunnen werken, met pictogrammen. Je zou bij wijze van spreken de looplijnen uit kunnen tekenen. Het is ook echt je verplaatsen in die cliënt, cliënten ook vragen: waar heb je behoefte aan? Dan zou je echt nog een flink verschil kunnen maken denk ik. 
 
[Louis] Jullie brengen het nu zelf op en Emile, je zegt: het is deels ook door de MRDH mogelijk gemaakt. Als je met deze drive de mobiliteitsvisie die nu voorligt bij de gemeente, herken je dat dan? 
 
[Linda] Ja, dat denk ik wel. Ik denk dat de mobiliteitsvisie vooral de mogelijkheden, de kaders schetst waarbinnen wij dan ook nieuwe vormen zouden kunnen ontwikkelen en zouden kunnen uitproberen. Wat ik wel graag zou willen is dat we dan ook als vervoerders de mogelijkheid krijgen om in samenwerking met stakeholders zoals Middin wat pilots te doen, maar ook dingen uit te proberen, wat dingen te ontwikkelen samen. Dat vraagt eigenlijk om een concessie die wat globaler is, wat meer de kaders aangeeft en vooral de resultaten waarbij wij dan, in samenwerking met de gemeente, met andere stakeholders kunnen zeggen van: is dit het maatwerk, is dit wat u past in uw situatie in uw gemeente? Dan kunnen we daarop inzetten en zo kunnen we zo’n systeem ontwikkelen. 
 
[Louis] Ja.  
 
[Emile] Ik vind het wel fijn om daar nog even op in te haken want je vroeg net naar: wat gaan we hier nu doen in dat project van MRDH. Wat daar ook inzit is dat RET het vraaggestuurd vervoer verder ontwikkelt. Dat is de volgende fase, we gaan dat later bij elkaar brengen. Wat ik daar zo mooi aan vind is dat je het dus ook samen moet doen. Vijf minuten geleden zei Linda: dat betekent ook wel dat je misschien soms je dagbesteding een half uur later of een half uur eerder moet laten beginnen. Daar zijn wij ook nog niet altijd even goed in denk ik dan want we zijn gewend dat de cliënt om zo laat opstaat, gedoucht wordt en klaar wordt gezet voor het doelgroepenvervoer, de bus die komt. Maar als jij samen meer efficiency in je systeem gaat brengen dan mag je van elkaar ook wat flexibiliteit verwachten daarin.  
 
[Louis] Vraagt dat ook wat van gemeenten extra? Want WMO-vervoer valt onder de wethouder die zorg in de portefeuille heeft. Voor mobiliteit heb je ook een wethouder. Dat is ook in stadhuizen soms redelijk verkokerd.  
 
[Linda] Ja, dat klopt. Ik denk, als het ergens te regelen is dan is het binnen gemeenten omdat gemeenten toch als eerste al gemerkt hebben van hoe zorgen we dat het voor bewoners goed loopt. Dus daar zijn in ieder geval de muren niet zo sterk als tussen departementen. 
 
[Louis] Het is de meest nabije overheid? 
 
[Linda] Het is de meest nabije overheid. Ik begrijp dat de gemeenten en raasleden wat huiverig zullen zijn van ja, want je weet wel wat je nu hebt en je wilt met kwetsbare mensen ook geen risico’s lopen dus we zullen het moeten laten zien. We moeten het uitwerken, laten zien, pilots draaien. Ik denk dat als wij kwaliteit bieden, want daar komt het toch op aan, kwaliteit en betrouwbaarheid, dan zullen mensen denken van nou, dan ga ik dat toch eens bekijken. Dan kan ik met de krapte aan chauffeurs en met middelen die altijd beperkt en schaars zijn toch misschien een beter product aan al mijn inwoners bieden. 
 
[Louis] Ja. In Almere is een experiment gestart met 9292, kun je WMO-vervoer aanvragen. Dan is de hoop en ook de verwachting dat mensen die gewoontegetrouw WMO-vervoer aanvragen, ook de stap naar het OV kunnen maken. En dat kan voor Almere op jaarbasis al een ton schelen. Wordt dit landelijk ingevoerd 25 miljoen. Los even van het geld, is dit een zinvolle stap? 
 
[Emile] Ja, volgens mij is deze stap helemaal in lijn met wat we net zeiden. Er kan meer als je durft want volgens mij zeggen we: je moet het ook durven, je moet durven experimenteren. De vraag die ik nog zou hebben voor Almere is: doe je nu ook iets extra’s voor die mensen? Het onbekende wordt ontsloten voor ze. Probeer het een keer en dan zie je dat het ook wel op een andere manier kan. Voor de cliënten waar wij mee werken bij Middin weet ik nu al dat daar iets meer nodig zal zijn. Maar de gedachte is volgens mij dezelfde. 
 
[Louis] Maar is het haalbaar? Wat zou extra nodig zijn om het mogelijk te maken? 
 
[Emile] Waar we het net ook over hadden, dus dat informatie toegankelijker is voor de mensen. Zorgen dat je niet denkt van o, maar nu weet ik het helemaal niet meer, we hebben allemaal weleens een stressmomentje. Dat zou je niet helemaal weg kunnen nemen. Maar je moet ook misschien geen 100 opties aanbieden, maar maar twee of drie. Dus er is veel te doen. Het woord regulier willen we een beetje voorzichtig mee zijn in dit gesprek, maar ook de reguliere reiziger wijkt nu ook weer niet zo heel veel af van degene die misschien een iets lager IQ heeft, eenzelfde ingewikkeldheid.    
 
[Louis] Ja, Als we het hebben over andere soorten van vervoer en samenwerking, in Ridderkerk en Barendrecht heeft RET ook een interessant concept ontwikkeld: de buurtbus in samenwerking RET. Hoe werkt dat? 
 
[Linda] De buurtbus ja. De buurtbus is in feite dat wij dan de busjes leveren en de apparatuur en er rijden vrijwilligers op. Op een gegeven moment heeft Ridderkerk ook gevraagd van joh, zouden jullie die coördinatie kunnen doen want degene die dat tot nu toe deden gaan met pensioen. We vinden het wat ingewikkeld, dus willen jullie dat doen. Dus dat doen we dan ook. Maar de spoeling is best wel dun aan het worden als het gaat om vrijwilligers. 
 
[Louis] Dus het wordt risicovol? 
 
[Linda] Nou ja, je moet wel genoeg vrijwilligers kunnen vinden. Dus ik weet niet of dat op termijn altijd houdbaar is want het kan een beetje gaan wrikken met betrouwbaar en er altijd dus zijn voor mensen en ook nog goede kwaliteit kunnen leveren. Daar zijn we wel naar aan het kijken van hoe we dat nu houdbaar kunnen maken? 
 
[Louis] Is het zo dat daar reguliere lijnen geschrapt zijn om dit mogelijk te maken? 
 
[Linda] In het verleden wel, maar niet om het mogelijk te maken.  
 
[Louis] Sorry. 
 
[Linda] Eigenlijk is die buurtbus andersom ontstaan van ja, mensen moeten toch naar de markt en nu gaat die reguliere bus niet meer. Dat is natuurlijk het gevaar, ik wil dat liever voor zijn. Laten we nu het systeem zo maken en ook financieel zo robuust dat je niet eerst dingen weghaalt en dan moet zien hoe je dat dan weer oplost, maar dat je zegt van nou, laten we er eens goed naar kijken. Wat zijn precies de behoeften? Waar hebben we dikkere lijnen? Waar hebben we een groter bus nodig of een tram? En waar is dat qua schaal niet goed te doen, maar we willen toch een voorziening bieden. Dan kun je kijken naar vraagafhankelijk en op sommige plekken dus ook combineren met doelgroepenvervoer. Dan blijft het wel gewoon houdbaar. Dan hoef je niet iedere paar jaar weer te denken van ja, er komt weer een nieuw vervoerplan, waar zou het nu weer weggaan? Nee, dan richten we het eindelijk eens een keer toekomstgericht en houdbaar in.  
 
[Louis] Emile Klep van het bestuur van Middin, je hebt natuurlijk ook de mobiliteitsvisie met een zekere afstand van je dagelijks werk bekeken. Zijn er dingen die je in positieve of negatieve zin zijn opgevallen die je mee wilt geven aan raadsleden? 
 
[Emile] Ik ben ook gewoon een Rotterdammer die al heel lang actief is in de regio.      
Ik vind het in hele algemene zin mooi hoe de koppeling tussen mobiliteit en de economische ontwikkeling van de regio wordt gelegd. Dat vind ik wel heel erg mooi, om vervolgens ook wel een keuze te maken van hoe willen we nu dat STOMP … toch een soort van stratificatie van wat doen we nu eerst? Als je inzoomt op het publiek vervoer waar we het vanavond vooral over hebben, dan vind ik wel de keuze … ik vond eigenlijk dat Linda het heel mooi samenvatte van: daar waar je dikke lijnen kunt bieden, daar waar je hoogwaardig OV, waar je voldoende vraag hebt, zet daaropin en zorg dat je dat heel lang stabiel kunt houden. En de fijnmazigheid van alles naar knooppunten toe en van en naar die brede lijnen maakt dat ze zo klantgericht of zo vraaggestuurd mogelijk, dat is mij daar vooral opgevallen. Ik vind het heel fijn om te lezen dat dan ook de samenwerking maatschappelijke organisaties wordt genoemd. Dat ook daarin ook de doelgroepen in benoemd worden. Dat is mij daar opgevallen. 
 
[Louis] Ook iets in de min misschien? 
 
[Emile] De enige min, maar dat is misschien wel een longshot, we zijn erg gericht op de auto overal weghalen en daar komt openbaar vervoer voor in de plaats. Ik praat vooral een beetje vanuit Rotterdam, daar is wel veel voor de auto weggehaald, maar ik heb het openbaar vervoer daar nog niet helemaal voor terug zien komen. Ik benoem bijvoorbeeld de tram of de bus door de tunneltraverse en zo, dus daar zit ik … Maar dan praat ik helemaal niet namens Middin, maar meer als bewoner van Rotterdam. Het moet wel met elkaar in balans blijven. Dat triggerde mij een beetje.  
 
[Louis] Ja. Aan het begin van de mobiliteitsvisie staan ook de ambities genoemd. Die zijn er stevig. Toegankelijkheid heb je er al uitgehaald, Linda. Wat is iets wat er voor jou uitspringt, de plus en de min? 
 
[Linda] Met de mobiliteitsvisie?  
 
[Louis] Mm-mh. 
 
[Linda] Nou, in die vier elementen denk ik: betrouwbaar absoluut. Mensen gaan alleen maar gebruik maken van een systeem als je ook zeker weet dat het functioneert. Dat wordt af en toe pijnlijk duidelijk met personeelstekorten en af en toe uitval. En ook alle werkzaamheden die er zijn. Je ziet het aan de NS ook. Dus betrouwbaar is heel belangrijk. Ook schoon, aangenaam, comfort, veilig. Dat geldt dan ook weer op diverse momenten op de dag. Je ziet ook wel dat het ’s avonds laat in een desolaat metrostation … dat is ook zo wat. Dus dat vind ik ook een punt en dat hoort wat mij betreft helemaal in bij schoon en heel en veilig. En betaalbaar, dat blijft ook een zorg. Ons OV is denk ik betaalbaar, moet het ook vooral blijven, dus dat is ook wel een punt. 
 
[Louis] Ja. Innovaties bij RET zijn ook belangrijk en gebeuren ook wel. De OV-energiebank bijvoorbeeld. Je noemde automatisch vervoer, zelfrijdend vervoer. Op Rotterdam The Hague Airport rijdt een bus. Heeft dat de toekomst? 
 
[Linda] Weet je, de toekomst heeft vele kanten. En ik denk dat over een drukke Lijnbaan met een tram en dan automatisch rijden nou, zie ik nog niet meteen helemaal gebeuren want dan heb je wel heel goede en ingewikkelde systemen nodig. Mensen doen af en toe de raarste dingen. Maar zo’n traject als naar Rotterdam Airport, maar ook bijvoorbeeld de haven in en andere trajecten, dat leent zich eigenlijk heel goed voor automatisch rijden. Dus het is toch een kwestie van goed aansluiten bij de veranderende patronen en behoeften. En je ziet ook dat we 100 jaar hebben gezegd van: we hebben gewoon dezelfde dienstregeling van maandag tot en met vrijdag, die en die patronen. Dat is niet meer. Mensen reizen, zeker na corona, vooral op dinsdag en donderdag naar hun werk. Je ziet dat het recreatieve vervoer wat toeneemt en de zaterdag wordt wat di~ … Daar moet je op in kunnen spelen en ik denk dat dat de grote uitdaging wordt. Dus zet ook nieuwe technieken in en zet ook bijvoorbeeld vraagafhankelijk in daar waar het goed past. En blijf nadenken over hoe je het weer beter kunt maken. 
 
[Louis] Wat ik van het afgelopen half uur van jou onder andere meekreeg is: geef ruimte om dingen te ontdekken. 
 
[Linda] Ja. 
 
[Louis] Moet zich dat vertalen in een andere manier van afspraken maken met de vervoersautoriteit MRDH?     
 
[Linda] Nou ja, ik zei al van dat is … Ik voel daar ook wel ruimte voor hoor. We weten dat natuurlijk dat als je een concessie hebt van vijftien jaar er verschrikkelijk veel gebeurt in die tijd. Techniek, technologie ontwikkelt zich. Menselijke reispatronen ook. De demografie verandert, dat weten we ook. De vergrijzing komt eraan, dat geeft ook weer andere behoeften. Dus als vervoerder is het dan fijn als je weet wat je moet bereiken. Als je weet wat de kaders zijn, maar dat je daarbinnen wel de ruimte hebt om zelf, samen met allerlei stakeholders, te denken van hoe kunnen we dit elke keer weer een beetje beter doen?  
 
[Louis] Ja. In de mailbox van de raadsleden zit de mobiliteitsvisie, zit een economische visie. Als je zegt één ding mee te geven aan die raadsleden, als ze de volgende dag ergens mee moeten beginnen, wat zou je ze meegeven, Emile Klep? 
 
[Emile] Ik zou zeggen: lees dan vooral dat stuk over die fijnmazigheid van het publiek vervoer heel goed. Want dat is denk ik puur voor Middin en de zorgorganisaties waar we voor staan of waar ik hier nu voor zit, is dat het belangrijkste punt daaruit. 
 
[Louis] Maar lees goed, dan klinkt het bijna van: dan heb je je huiswerk gedaan. Maar vind je dat ze het over moeten nemen wat er staat? 
 
[Emile] Nou ja, dat bedoel ik met lees goed uiteraard. Dus neem dat heel serieus en zorg ook dat iedereen die iets moet doen om dat voor elkaar te krijgen, zich ook zeer uitgenodigd voelt om dat te gaan doen. Dat is denk ik wat ik toch als belangrijkste boodschap zou willen meegeven. 
 
[Louis] Ja. Wat is dat voor jou Linda, als directeur van RET?  
 
[Linda] Ja, ik dacht ook … [lacht] 
 
[Louis] Ja, je hebt even bedenktijd gehad.  
 
[Linda] Dat is: OV lijkt een soort vanzelfsprekendheid van nou, dat is die tram, die metro en die bus. Dat is het niet. Dus raadsleden: let op uw zaak. Zorg dat je over de toekomst van het OV en het publiek vervoer in z’n algemeenheid nadenkt. Maak er ruimte voor in de stad en bij ontwikkelingen. En kijk ook naar een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. 
 
[Outro klassieke muziek] 
 
[Louis] Dank jullie wel. Wil je reageren, meepraten of meedenken, mail dan naar communicatie@mrdh.nl en vergeet niet deze Podcast te delen in je netwerk.