De Oude Lijn: ruggengraat van het openbaar vervoer in de Zuidelijke Randstad
De Oude Lijn, de spoorverbinding tussen Leiden en Dordrecht, is één van de belangrijkste openbaarvervoercorridors van Nederland. Langs deze lijn wonen, werken, leren en reizen dagelijks honderdduizenden mensen. Om de groei van inwoners, woningen, banen en voorzieningen in de Zuidelijke Randstad op te vangen, werken Rijk, regio, gemeenten, NS en ProRail samen aan een grootschalige vernieuwing van de spoorlijn.
Groeiende regio vraagt om een sterke Oude Lijn
De Zuidelijke Randstad staat de komende decennia voor een grote ruimtelijke en economische opgave. Naar verwachting groeit de regio met ongeveer 400.000 inwoners en 85.000 banen. Tegelijkertijd worden langs de Oude Lijn circa 200.000 nieuwe woningen ontwikkeld en duizenden extra arbeidsplaatsen gerealiseerd. Om deze groei bereikbaar en leefbaar te houden, is een sterk openbaar vervoerssysteem noodzakelijk. De Oude Lijn speelt daarin een sleutelrol. Een betere spoorverbinding vermindert de druk op het wegennet, verbetert de bereikbaarheid van woon- en werklocaties en versterkt de economische positie van de regio.
Van bereikbaarheidsakkoord naar uitvoering
In 2022 maakten het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en betrokken gemeenten afspraken over een gezamenlijke investering van circa € 4,8 miljard in de bereikbaarheid van Zuid-Holland. Een belangrijk onderdeel daarvan is de ontwikkeling van de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht.
Sindsdien werken de betrokken partijen aan een zogenoemde schaalsprong van de Oude Lijn. Daarbij wordt stap voor stap geïnvesteerd in stations, spoorinfrastructuur en de kwaliteit van de overstap tussen trein, metro, tram, bus en fiets.
Een belangrijke mijlpaal volgde in 2026, toen het Rijk en de regionale partners circa € 1,5 miljard beschikbaar stelden voor de eerste fase van de vernieuwing van de Oude Lijn. In november 2026 werden afspraken gemaakt over de financiering van zes stations langs de lijn.
Vernieuwing van vier bestaande stations
De eerste investeringen richten zich op vier belangrijke ov-knooppunten:
- Leiden Centraal
- Den Haag Laan van NOI
- Schiedam Centrum
- Dordrecht
Deze stations krijgen meer ruimte voor reizigers, betere overstapmogelijkheden naar bus, tram en metro, extra fietsparkeerplaatsen en een aantrekkelijker en veiliger stationsgebied. De komende jaren worden de plannen verder uitgewerkt en gerealiseerd.
Nieuwe stations voor nieuwe woon- en werklocaties
Daarnaast komen er nieuwe stations op plekken waar woningbouw, onderwijs, zorg en bedrijvigheid zich sterk ontwikkelen. Voor twee nieuwe stations zijn inmiddels financiële afspraken gemaakt:
- RijswijkBuiten
- Dordrecht Leerpark
Deze stations verbeteren de bereikbaarheid van omliggende woongebieden, scholen, zorginstellingen en bedrijven.
Tegelijkertijd werken de betrokken partijen verder aan de voorbereiding van twee aanvullende stations:
- Schiedam Kethel
- Rotterdam Van Nelle
Meer treinen en extra spoorcapaciteit
De ontwikkeling van de Oude Lijn omvat meer dan alleen stations. Om in de toekomst vaker treinen te kunnen laten rijden, zijn ook investeringen in de spoorinfrastructuur nodig. Daarom wordt gewerkt aan plannen voor:
- extra sprinterverbindingen tussen Leiden en Dordrecht;
- twee extra sporen tussen Delft Campus en Schiedam;
- een robuuster en flexibeler spoorsysteem dat beter bestand is tegen verstoringen.
Voor de uitbreiding tussen Delft Campus en Schiedam is de voorkeur uitgesproken om het spoor op twee locaties iets te verhogen. Daardoor kunnen bestaande onderdoorgangen veiliger en aantrekkelijker worden voor voetgangers en fietsers. Ook ontstaan betere verbindingen tussen woongebieden, recreatieve routes en natuurgebieden. Vooruitlopend op deze ontwikkeling heeft de MRDH € 25 miljoen beschikbaar gesteld.
Investeren in economische kracht
De vernieuwing van de Oude Lijn draagt niet alleen bij aan bereikbaarheid, maar ook aan de economische ontwikkeling van de Zuidelijke Randstad. Het gebied tussen Leiden en Dordrecht behoort tot de belangrijkste economische regio's van Nederland. Hier wordt ongeveer 15 procent van het Nederlandse bruto binnenlands product verdiend.
In de Ontwerp-Nota Ruimte wijst het Rijk op het belang van economische vernieuwing in de Zuidelijke Randstad. Een betere verbinding tussen onderwijsinstellingen, kennisclusters, bedrijven en arbeidsmarkten versterkt het innovatievermogen van de regio. De Oude Lijn verbindt onder meer de kennis- en onderwijslocaties in Leiden, Delft en Rotterdam met elkaar en met belangrijke economische centra. Daarmee ontstaat een aantrekkelijker vestigingsklimaat voor bedrijven, talent en investeringen.
Uit onderzoek blijkt dat iedere euro die in de Oude Lijn wordt geïnvesteerd naar verwachting bijna drie euro aan maatschappelijke en economische waarde oplevert.
Samen werken aan de toekomst van de Oude Lijn
De ontwikkeling van de Oude Lijn is een langjarig programma dat gefaseerd wordt uitgevoerd. Met de afspraken over de zes stations is een belangrijke stap gezet, maar voor de volledige schaalsprong zijn aanvullende investeringen nodig. Uiteindelijk moeten ook extra sprinters gaan rijden, de stations Rotterdam Van Nelle en Schiedam Kethel worden gerealiseerd en twee extra sporen tussen Delft Campus en Schiedam worden aangelegd.
De betrokken partijen blijven daarom gezamenlijk werken aan de verdere financiering en uitvoering van het programma. Daarbij wordt ook gekeken naar aanvullende nationale en Europese financieringsmogelijkheden.
De Oude Lijn-partners zijn het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de provincie Zuid-Holland, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de gemeenten Leiden, Leidschendam-Voorburg, Den Haag, Rijswijk, Schiedam, Rotterdam en Dordrecht, ProRail, NS en de Verstedelijkingsalliantie Leiden-Dordrecht.