Geïnterviewde Arthur Tolsma, startupcoach YES!Delft:

Een startup spreekt vaak een andere taal dan een gemeente

Innovatieprogramma Region of the Future ontwikkelt schaalbare technologie voor grote uitdagingen zoals de energietransitie en werken met AI. Na drie jaar komt het initiatief van  de MRDH en YES!Delft tot een eind. Programmamanager Arthur Tolsma en drie deelnemers maken de balans op.

Van uitdaging naar innovatie: drie jaar Region of the Future

Innovatieprogramma Region of the Future ontwikkelt schaalbare technologie voor grote uitdagingen zoals de energietransitie en werken met AI. Na drie jaar komt het initiatief van Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en YES!Delft tot een eind. Uit meer dan veertig trajecten ontstonden tien concrete oplossingen, variërend van gemeentelijke AI-tools tot energie-innovaties voor zwembaden. Programmamanager Arthur Tolsma en drie deelnemers maken de balans op.

Region of the Future is gefinancierd door de MRDH en uitgevoerd door tech-incubator YES!Delft. In dit programma ontwikkelden multidisciplinaire teams slimme, schone en duurzame technologie voor vraagstukken uit de Groeiagenda Zuid-Holland. Via deze link leest u hier meer over. Denk aan het versnellen van de energietransitie of het inzetten van AI om bureaucratische processen te vereenvoudigen. Region of the Future leverde niet alleen concrete pilots op, maar ook stage- en afstudeeropdrachten voor mbo-, hbo- en wo-studenten. Startups en scale-ups konden hun markttoegang en groei versnellen, en de samenwerking tussen onderwijs, bedrijven en overheid versterkte merkbaar.

Tussen gemeente en startup

De afgelopen anderhalf jaar stuurde ondernemer en startupcoach Arthur Tolsma van YES!Delft het programma aan. Naast een kernteam van zes professionals gaf Arthur leiding aan een flexibele pool van twintig studenten die samen met faculteiten, onderzoekers, ondernemers en experts aan gemeentelijke vraagstukken werkten. Daarbij legden ze bewust de link tussen hightech-startups en het mbo, vertelt Arthur. ‘Daar zit veel talent dat vaak buiten beeld blijft. We wilden juist kennis en potentieel uit een breed onderwijsspectrum benutten.’ Die mix van talent bleek waardevol en effectief.

‘Een startup spreekt vaak een andere taal dan een gemeente’, zegt Arthur. ‘Startups willen snel, terwijl gemeenten juist tijd nodig hebben voor zorgvuldige afwegingen.’ Het team verbond beide werelden. Studenten pakten het uitvoerende werk op, professionals en projectleiders van YES!Delft bewaakten de voortgang en hielpen bij de ‘vertaling’ tussen beleid en techniek. Ook de inspiratieworkshops hielpen: startups brachten ambtenaren op de hoogte van nieuwe technologie, terwijl jonge ondernemers inzicht kregen in gemeentelijke processen. 

Problemen waar je wakker van ligt

Om iets op te lossen, moet je het probleem eerst haarscherp hebben. Arthur: ‘We gingen langs bij gemeenten en begonnen bij de knelpunten, de dingen waar zij ’s nachts van wakker liggen.’ Dat leverde geregeld goede ideeën op, maar was er ook vraag naar? Marktvalidatie was de volgende stap. Pakte die positief uit, dan volgden de technische validatie en het eerste concept. ‘Soms bouwden we dan zelf een prototype, soms was er een startup die er al een had ontwikkeld.’ 

Als het prototype succesvol bleek, implementeerde de startup zelf de oplossing bij de gemeente. ‘Op dat moment stapten wij ertussenuit’, zegt Arthur. De vervolgstappen verschilden per project. Vaak werkten startups en gemeenten zelfstandig verder aan verbeteringen. ‘Als iets goed werkt, stopt het proces niet. Het verschil is alleen dat wij er dan niet meer tussen zitten en de gemeente en startup zelf aan het roer staan.’

Portret van Maurice Claessen

Maurice Claessen

Region of the Future x Gemeente Rotterdam 

Zo’n doorgaande samenwerking vindt momenteel plaats in Rotterdam. Eind 2024 liet YES!Delft bij een MRDH-bijeenkomst zien hoe een buurgemeente AI inzet om vergunningstrajecten slimmer af te handelen. Maurice Claessen, bedrijfscontactfunctionaris bij de gemeente Rotterdam, zag hierin een mogelijke oplossing voor een langlopend probleem: ‘Bij ons blijft ongeveer 70 procent van de subsidieaanvragen onvolledig, wat we ook proberen. Dat kost zowel collega’s als de aanvrager veel extra tijd.’ Samen wilden ze de technologie doorontwikkelen en in Rotterdam implementeren. ‘Dankzij Region of the Future konden we direct van start’, vertelt Maurice. Zo ontstond een positieve en productieve samenwerking die tot de dag van vandaag voortduurt. ‘We hebben elkaar versterkt.’

YES!Delft koppelde de gemeente aan startup Arkintel en trok een externe projectleider aan die beleid en techniek bij elkaar bracht. Een collega van Maurice leverde een groot aantal gefingeerde stukken om de AI van Arkintel mee te trainen. Het probleem met de onvolledige subsidieaanvragen bleek weerbarstiger dan gedacht. Dankzij nieuwe AI-technologie kon Arkintel een veelbelovende oplossing ontwikkelen die checkt of de juiste documentatie wordt ingediend. Nog voor het eind van het programma was de tool klaar voor een pilot. Die start in 2026: ‘We zijn allemaal ontzettend benieuwd naar de resultaten.’ Ook de gemeente Delft werkt inmiddels met Arkintel aan het optimaliseren van de vergunningsprocedure.

Region of the Future x Gemeente Leidschendam-Voorburg

Elke van Saane, beleidsadviseur duurzaamheid bij de gemeente Leidschendam-Voorburg, kwam via haar programmamanager bij een inspiratieworkshop van YES!Delft terecht. De tech-incubator presenteerde hier oplossingen van verschillende startups voor alledaagse gemeentelijke vraagstukken waar zowel inwoners als uitvoerders op vastliepen. Via deze link leest u meer over een van de casussen: zwembaden in de metropoolregio van het gas af helpen. In dit project onderzocht YES!Delft hoe zwembaden kunnen overstappen op een combinatie van warmtepompen, zonnepanelen en isolatie. Dat is niet alleen duurzamer, de besparing per zwembad kan wel oplopen tot 200.000 euro per jaar. Bovendien kan een zwembad hiermee netcongestie tegengaan door stroompieken en -tekorten in het elektriciteitsnet op te vangen.

‘De workshops gaven ons inspiratie, nieuwe energie én meer technische kennis’, zegt Elke. Ze realiseerde zich dat sommige problemen kleiner zijn dan gedacht, zoals het inzicht dat moderne warmtepompen lang niet altijd vragen om extreem zware isolatie. ‘Dat opent deuren in oudere wijken en maakt het beleid beweeglijker.’ Ook maakte ze kennis met creatieve, out-of-the-box-oplossingen die misschien niet morgen klaar zijn, maar waarop je wel kunt voorsorteren in gesprekken met bewoners en partners. ‘Het is belangrijk dat we meebewegen met de ontwikkelingen, en deze workshop was een impuls om innovatief te blijven denken.’ 
 

‘Het is belangrijk dat we meebewegen met de ontwikkelingen, en deze workshop was een impuls om innovatief te blijven denken.’
illustratief beeld

ROC Mondriaan op bezoek bij Region of the Future

Region of the Future x ROC Mondriaan

ROC Mondriaan in Den Haag was op een andere manier bij het programma betrokken. Programmamanager Onderwijs & Innovatie Mariëlle Stolp: ‘Dankzij het netwerk van YES!Delft konden we onze studenten koppelen aan jonge, innovatieve startups. Bedrijven die niet alleen inhoudelijk interessant zijn, maar die studenten serieus nemen en ze écht de ruimte geven om te leren.’ Dat is geen vanzelfsprekendheid, benadrukt ze: ‘Het vraagt niet alleen tijd, maar ook wederzijds begrip en lef.’

Volgens Mariëlle is investeren in de samenwerking tussen het mbo en het startupecosysteem onmisbaar als we willen dat het bedrijfsleven nieuwe technologieën oppikt. Dat geldt zeker voor het mkb. Daar is de impact het snelst voelbaar, maar tijd en budget om te experimenteren ontbreken vaak. De vaardigheden en mindset die mbo-studenten bij startups opdoen nemen ze mee wanneer ze na hun opleiding in het mkb aan de slag gaan. Zo komen innovaties ook echt op de werkvloer terecht. 

Mooie resultaten

Region of the Future bracht in totaal zo’n veertig innovatieprojecten op gang, waarvan er tien uitmondden in een concrete oplossing voor regionale uitdagingen. Dat werd mede mogelijk gemaakt door de deelnemers: negentien gemeenten, ruim tweehonderd ambtenaren en meer dan honderd bedrijven, onderzoekers en experts. Zeventig mbo-studenten van verschillende onderwijsinstellingen deden stageopdrachten voor YES!Delft en zestig hbo- en wo-studenten kregen een bijbaan in een van de multidisciplinaire teams. Alle projecten bij elkaar waren goed voor een bespaarpotentieel van bijna 28 miljoen euro voor de metropoolregio.

Uit sommige samenwerkingen kwam zelfs een nieuwe onderneming voort. In 2024 richtten twee studenten en een professional uit het programmateam Whitebox AI op, dat op maat gemaakte AI-oplossingen ontwikkelt voor overheden en grote bedrijven. Maurice Claessen van de gemeente Rotterdam vat het mooi samen: ‘Wat klein begint, kan groots uitpakken. De documentchecker voor subsidieaanvragen die we nu ontwikkeld hebben, kan met de nodige aanpassingen ook heel interessant zijn voor andere gemeenten of instellingen. En het startschot voor dit idee, en voor vele andere, werd gegeven door de mogelijkheden en ruimte die Region of the Future bood.’