MRDH Support hielp Wassenaar hun Economische Visie te vormen: een gezamenlijk interview. De wens voor een nieuwe economische visie in de gemeente Wassenaar leefde al langer. Maar zoals bij meer kleinere gemeenten ontbrak intern de capaciteit en expertise om het traject van de grond te krijgen. Dus schakelde de gemeente MRDH Support in om te helpen bij de uitvoering. De betrokken wethouder, beleidsmedewerker en projectmanager vertellen hoe de extra versterking leidde tot een toekomstbestendige visie waar iedereen trots op kan zijn.
Breed gedragen wens
Het Wassenaarse bedrijfsleven vroeg er al een tijdje om: een duidelijk toekomstperspectief dat helderheid biedt over de ruimte en mogelijkheden voor bedrijven binnen de gemeente. Het draagvlak kwam niet alleen uit de ondernemershoek, ook politiek-bestuurlijk Wassenaar schaarde zich achter het idee van een nieuwe economische visie. Wethouder Laurens van Doeveren: ‘De visie moest antwoorden geven voor de korte én de langere termijn. Een houvast voor alle ondernemers die hier hun boterham verdienen, nu en in de toekomst.’
Kleine gemeente kan niet alles zelf
Aan enthousiasme en ambitie lag het dus niet. Er werd een startnotitie gemaakt en goedgekeurd door de raad, maar het opzetten van een economische visie vraagt tijd, regie en afstemming. En bovenal iemand die de kar trekt. ‘Ik zag dat we intern niet voldoende mensen en expertise hadden’, zegt Laurens. De beslissing om daar hulp bij te vragen was dan ook snel gemaakt: ‘Een kleine gemeente kan niet alles zelf.’ Via zijn contacten binnen Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) kwam hij bij MRDH Support terecht. Na enkele gesprekken werd een projectleider uit het team van MRDH Support aan het traject gekoppeld. Voor Laurens voelde die samenwerking minder als ‘extern’ en meer als een logisch verlengstuk van de gemeente binnen het regionale verband waar Wassenaar zelf deel van uitmaakt. ‘We werken immers allemaal in dezelfde economische regio.’
Maaike Kuipers: 'Duidelijkheid, directheid en eerlijkheid doen het overal goed.'
Politieke sensitiviteit en inzicht in ondernemersbelangen
‘We zochten nadrukkelijk een zelfstandige en ervaren aanpakker’, vertelt Laurens. Die vonden ze in projectleider Maaike Kuipers. Met haar achtergrond als gemeentelijk economisch beleidsmedewerker koppelt ze regionale en economische kennis aan politieke sensitiviteit en inzicht in ondernemersbelangen. ‘De kunst is om je binnen meerdere werelden tegelijk te bewegen’, licht Maaike haar rol toe. En dat kan het beste met een grote dosis duidelijkheid, directheid en eerlijkheid: ‘Die doen het overal goed, bij de wethouder, bij de raadsleden en bij de ondernemers.’
Niet fluffy, niet fuzzy, maar concreet
Afbakening van de nieuwe visie was de eerste stap. Maaike stelde vragen als: welke thema’s horen erin, hoe ziet het document eruit, wat moet het concreet doen en hoe gaan we het straks gebruiken? Ze praatte veel met het bestuur, de ambtelijke organisatie en de lokale ondernemers, bijvoorbeeld tijdens participatieavonden. ‘Om de voelsprieten uit te zetten’, maar ook om zo veel mogelijk input op te halen en tegelijkertijd verwachtingen te managen. ‘En soms is het antwoord gewoon nee, dat hoort erbij.’ Voor Laurens was het belangrijk dat de focus lag op prioriteiten die ondernemers echt verder helpen: ‘Ik wilde geen document dat zo breed was dat het fluffy en onbruikbaar werd.’ Yoëlle Klein werkte samen met Maaike aan het visiedocument. De economisch beleidsmedewerker keek met een integrale, praktische blik naar de uitwerking: ‘Ik wilde weten: wat staat er op papier, wat betekent dat in de praktijk en wat kunnen we er straks mee?’ Voor ondernemers was duidelijkheid juist het belangrijkst, weet Yoëlle. ‘Zij houden niet van fuzzy en willen gewoon weten wat wel en niet kan.’
Unaniem goedgekeurd door de raad
Toen ze het doel en de scope van de nieuwe visie goed in beeld had, scherpte Maaike de bestaande startnotitie verder aan. Met de goedkeuring van de raad op zak richtte ze het proces verder in. Ze zette projectgroepen op met interne collega’s en ondernemers die meelazen en meedachten, en zorgde dat beide projectgroepen feedback gaven op elke opgeleverde draft. Dat leidde uiteindelijk tot een conceptrapport. ‘Dat stuurde ik naar iedereen met de uitnodiging om er stevig op te schieten.’
Parallel aan dit proces hield Laurens als eindverantwoordelijke de vinger aan de pols. Elke zes weken besprak hij met Maaike de voortgang, de inhoudelijke keuzes en de signalen uit de achterban. Zo hielden ze het tempo erin en zorgden ze dat het traject ook bestuurlijk op koers bleef. Na een jaar was de definitieve versie niet alleen klaar, maar ook unaniem goedgekeurd door de raad. ‘En positief ontvangen in de regio’, blikt Laurens terug.
Voorkomen dat het proces stilvalt
Maaike vormde de schakel tussen bestuur, ambtelijke organisatie en ondernemers. De projectleider zorgde voor de algehele regie: tempo, afstemming en communicatie. ‘Dat is wat veel gemeenten nodig hebben om niet te verzanden.’ Op een gemiddelde werkdag bewoog ze zich letterlijk tussen verschillende werelden, van voortgangsoverleg met het bestuur tot een bezoek aan een lokale ondernemer. Precies daarin zit de meerwaarde van MRDH Support, vindt Laurens. ‘Je weet zeker dat de verschillende invalshoeken gehoord worden en dat het proces niet halverwege stilvalt.’ Ook beleidsmedewerker Yoëlle is wat dat betreft duidelijk: ‘De economische visie was er zonder MRDH Support niet geweest.’
Vertalen tussen partijen
De vaart in zo’n traject houden vraagt om voortdurende vertaling. Ondernemers, het bestuur en de gemeente spreken allemaal een andere taal. Maaike ziet het manoeuvreren tussen de partijen als een mooie uitdaging. ‘Ondernemers willen snelheid en duidelijkheid. Bestuur en raad kijken vooral naar politieke haalbaarheid en eventuele gevoeligheden. Binnen de gemeente gaat het om voortdurende toetsing: wat kan ruimtelijk, wat mag juridisch, wat zegt de wet? Die informatie moet altijd voor iedereen helder zijn.’ Communicatie en bijsturing zijn cruciaal, benadrukt Maaike. ‘En daar hoort soms een pittig gesprek bij.’
Toch waren deze momenten in het traject een uitzondering. Want ondanks de tempo- en taalverschillen speelden er volgens Laurens en Maaike geen echte conflicten. Yoëlle beaamt dat: ‘We zaten allemaal mooi op een lijn, dat voelde heel natuurlijk.’ Het was een soepel proces, waarin de complexiteit niet zozeer in de samenwerking zat maar vooral in de technische en juridische details.
Langgekoesterde wens van ondernemers
Op de uitvoeringsagenda van de nieuwe economische visie staan meerdere projecten die de komende jaren vorm krijgen. Bij een daarvan blijft MRDH Support betrokken: de uitbreiding van bedrijventerrein Maaldrift. Een ‘langgekoesterde wens van de ondernemersvereniging’, aldus Laurens, en een concrete doorvertaling van de visie. Niet alleen krijgen ondernemers meer ruimte, ook de spelregels worden duidelijker. Zware of vervuilende industrie is bijvoorbeeld niet welkom, dorpsverzorgende bedrijvigheid juist wel. Zo’n uitbreiding kan volgens de wethouder ‘in heel Wassenaar voor buzz en reuring zorgen’.
Bijzondere betrokkenheid
Terugkijkend op een geslaagd project is het met name ‘de enorme betrokkenheid van ondernemers bij Wassenaar als dorp’ die Maaike is bijgebleven. ‘Dat vond ik heel mooi. Je praat nog geen vijf minuten met ze en het gaat al over hoe ze kunnen bijdragen aan verbeteringen in het dorp.’ Wassenaar heeft een sterk netwerk van dorpsverzorgende bedrijvigheid: inwoners die zaken met elkaar doen, maar op zaterdag ook samen langs of op het voetbalveld staan. Die gedrevenheid en verbondenheid droegen volgens Maaike niet alleen bij aan de kwaliteit van de nieuwe visie, maar ook aan haar werkplezier.
‘MRDH Support is er precies voor zulke situaties’
Laurens gelooft dat meer gemeenten baat zouden hebben bij een samenwerking met MRDH Support. ‘Wees eerlijk over je capaciteit en hoe zwaar de opdracht is. Lukt het je als gemeente niet om het zelf voor elkaar te krijgen, vraag dan om hulp. Zeker voor kleinere gemeenten is de ondersteuning van MRDH Support een logische en laagdrempelige stap.’ Yoëlle is het daarmee eens: ‘Ik ben blij dat de gemeente Wassenaar niet heeft gedacht: dit doen we zelf wel even. Ze realiseerden zich dat er geen capaciteit was en wilden ook geen ondermaatse kwaliteit leveren of de visie afraffelen. MRDH Support is er precies voor zulke situaties.’
‘Dankzij MRDH Support hadden ondernemers het vertrouwen dat ze werden gehoord’
Managementconsultant Odette Perik is voorzitter van Ondernemend Wassenaar. Sinds zo’n zes jaar behartigt ze de belangen van een hechte club lokale ondernemers. Als zzp’er ‘zonder medewerkers, parkeerproblematiek en ruimtegebrek’ wist ze precies waar zij tegenaan liepen, maar stond haar eigen belang niet in de weg van haar onafhankelijkheid. De perfectie positie om de nieuwe economische visie in Wassenaar aan te jagen.
Ondernemers voelden zich over het hoofd gezien
Een nieuwe economische visie was hoognodig, legt Odette uit: ‘Wassenaar had al lang geen actueel economisch beleid en ondernemers voelden zich over het hoofd gezien.’ Tegelijk waren er concrete knelpunten, zoals ruimtegebrek en een onduidelijk bestemmingsplan. ‘De economie en ondernemers concurreren met natuur, wonen en leefbaarheid om beperkte ruimte en middelen. Hoewel een gezonde gemeente niet zonder ondernemers kan, blijft dit ingewikkeld, ook in het licht van alle wet- en regelgeving.’
Odette geeft een concreet voorbeeld: ‘Er zit een kinderopvang naast een verhuurbedrijf van vorkheftrucks, een sportschool en een garage. Die hebben last van elkaar.’ Vanuit de gemeente kwamen geluiden dat sommige bedrijven dan maar moesten verhuizen, maar onduidelijk was waarheen. Daarop besloten Odette en een aantal andere ondernemers zelf oplossingen op papier te zetten en die te bespreken met wethouder Laurens van Doeveren. Die zag het belang van een nieuwe economische visie direct in, waarmee het traject van start ging.
Grondige inventarisatie van ondernemersbelangen
Projectleider Maaike Kuipers van MRDH Support was vanaf het begin bij het traject betrokken. ‘Daar was ik erg blij mee. Maaike had ervaring en wist wat ze deed’, vertelt Odette. ‘Ze leerde het dorp kennen, praatte met de ondernemers en ging bij veel bedrijven langs.’ Dankzij die grondige inventarisatie werd het belang van ondernemers voor Wassenaar glashelder. ‘Ondernemers doen meer dan alleen ruimte inpikken. Als je geen hovenier, aannemer en loodgieter in de buurt hebt, heb je een probleem. Ze houden het dorp draaiende, natuurlijk betrek je ze bij de invulling van de beperkte ruimte.’
Kritiek werd goed opgepakt
Odette zag al snel dat Maaikes hands-on werkwijze en duidelijke communicatie zorgden voor een fijne samenwerking en voor momentum. ‘En als ondernemers waren we echt niet altijd positief! Maar er was ruimte voor kritiek, die altijd goed werd opgepakt.’ Over het samenvoegen van ondernemers en winkeliers heeft Odette bijvoorbeeld haar bedenkingen. ‘De belangen verschillen sterk. Voor winkeliers zijn parkeerruimte, leegstand en traffic de grootste issues, terwijl voor andere ondernemers beschikbare ruimte en bereikbaarheid spelen.’
Maaike betrok beide groepen actief bij de conceptstukken. ‘Daar zijn we met de stofkam doorheen gegaan. Zo kreeg toerisme naar ons idee een te grote rol in het concept. Maaikes team was heel ontvankelijk voor dit soort aanpassingen. Door haar aanpak hadden ondernemers het vertrouwen dat ze echt werden gehoord.’
Heel blij met nieuwe visie
Voor ondernemers kunnen de veranderingen niet snel genoeg beginnen: ze staan te popelen om zo veel mogelijk voor het dorp te kunnen betekenen, het liefst gister nog. De reactie van de achterban op de visie en de uitvoeringsagenda is dan ook positief, zegt Odette. ‘We zijn heel blij met de nieuwe economische visie, en met de plannen die eruit voortkomen. De ruimte wordt slimmer ingericht en het duidelijke bestemmingsplan maakt het dorp toekomstbestendig. We kunnen verder.’