[Intro klassieke muziek] 
 
[Louis] Welkom bij de podcast De Metropoolregio Rotterdam Den Haag Samen Vooruit. Mijn naam is Louis Hueber. In deze serie verkennen we de toekomst van onze regio met focus op economische versterking, mobiliteit en kansen voor mensen. Vandaag draait het om onderwijs en participatie als sleutels tot kansen voor jongeren. Hoe zorgen we ervoor dat jongeren niet alleen een plek vinden op de arbeidsmarkt, maar ook als burgers bijdragen aan een betere samenleving? Daarover praat ik met Kayla Green, practor Gelijke Kansen bij Albeda en onderzoeker aan de Erasmus Universiteit. En Simone Frederiksz, voorzitter van het college van bestuur van Albeda en warm pleitbezorger voor de kracht van mbo’ers. Kayla, welkom.  
 
[Kayla] Dank je wel. 
 
[Louis] De coronacrisis heeft echt iets met jongeren gedaan. Jullie hebben dat onderzocht. Zou jij kunnen verwoorden hoe de generatie-Z erbij staat? 
 
[Kayla] Kijk, de coronacrisis was voor ons allemaal moeilijk, dus het is zeker niet het geval dat het alleen voor jongeren lastig was. We hebben allemaal een pittige tijd gehad. Wat we zien is dat jongeren, die bevinden zich in een fase in hun leven waarin hun gedrag, hun brein, eigenlijk alles erop ingespeeld is om sociale connecties aan te gaan. En dat was precies wat niet mogelijk was tijdens die pandemie, lockdowns, een avondklok. Alles was bedoeld om binnen te zitten en dat geeft een geïsoleerd gevoel, zeker voor jonge mensen. Er waren jongeren die bijvoorbeeld zeiden: ik voel me eenzaam, ik weet niet zo goed meer wat ik wil met m’n leven. Dus dat heeft echt wel iets met ze gedaan in hun mentale gezondheid. En wat we daarin zagen in ons onderzoek is dat niet alle jongeren even hard geraakt werden. Dus er waren ook jongeren die zeker in het begin van de coronapandemie eigenlijk het gevoel hadden van, ik vind het wel fijn want even rust, even geen prikkels, ik kan even tot mezelf komen. En voor anderen was het heel erg lastig. En wat wij zagen is dat jongeren die bijvoorbeeld te maken hebben met geldzorgen, in een financieel onzekere situatie opgroeien, dat die het moeilijker hadden. Dus die lieten bijvoorbeeld meer stemmingswisselingen zien, meer gevoelens van depressie, meer gevoelens van spanning. Ja, en zo zijn er ook nog andere groepen jongeren die wat kwetsbaarder waren en harder geraakt werden in zo’n periode waarin er zoveel verandert en het zo lastig is, voor iedereen, maar dus voor jongeren vooral. 
 
[Louis] Ja. Simone Frederiksz, deze jongeren liepen of lopen op Albeda rond en als we even rekenen, we zijn bezig met een visie op het economisch vestigingsklimaat te maken. Dit zijn de volwassenen, de mensen van middelbare leeftijd in 2050, waar we nu het perspectief op hebben. Is dit een kwestie van pech hebben of kun je nog bijsturen? Moeten we dingen ervan leren?  
 
[Simone] Nou, ik denk die laatste twee dingen. Wat ons betreft is er geen sprake van pech hebben want de jongeren in deze snel veranderende wereld hebben er enerzijds mee te doen, maar daar zit ook heel veel kracht in en ook heel veel hoop. Maar één van de belangrijkste dingen, en dat is met name aan de kant ook van de werkgevers, is dat deze jongeren ook de sleutel voor de toekomst zijn. Niet alleen maar als werkkrachten, maar ook om een betere maatschappij te gaan vormgeven.  
 
[Louis] Heb je het over onderwijs en burgerschap? 
 
[Simone] Nou, onderwijs en burgerschap gaat hand in hand. Binnen het mbo, en dat is ook het prachtige van de mbo-sector, zijn we niet alleen bezig om jongeren voor te bereiden op de arbeidsmarkt en voor te bereiden op een leven lang ontwikkelen, maar hebben we ook de wettelijke taak voor burgerschap. Onze opvattingen van burgerschap is dat je ook kijkt naar het talent van onze student, wat kunnen ze en wat willen ze? Maar ook, hoe kunnen ze zich verhouden tot een betere samenleving en hoe kunnen ze ook de betere samenleving helpen creëren?  
 
[Louis] Dat zijn heel veel vragen, maar Kayla, weet jij het begin van een antwoord? 
 
[Kayla] Nou ja, ik herken heel veel van wat Simone zegt en ook wat de jongeren zelf aan ons doorgeven. Dat gevoel van we zijn geen pechgeneratie, dat geen ze zelf ook heel vaak aan. Dat vind ik ook wel belangrijk om dat te benaderukken, zoals Simone dat net vertelde. En dat ze zelf dus echt een intrinsieke behoefte hebben om een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Dus ze willen echt meedoen aan die verandering. Jongeren zijn ook vaak degene die voorop staan als het gaat om vernieuwing, verandering in de samenleving. Dat zie je met dingen als een modetrends, muziektrends die bij jongeren ontstaan, maar ook als je kijkt naar grote maatschappelijke uitdagingen waar we mee te maken hebben. De pandemie die geweest is, maar ook klimaatverandering, een groeiende armoede of oorlog in de wereld. Jongeren staan dan vaak voorop en die willen heel graag hun steentje bijdragen en dan is het aan ons, en dat is eigenlijk een nieuwe vraag die ik dan stel: hoe kunnen we ervoor zorgen dat die bijdrage dan ook gewaardeerd wordt? En dat we alle jongeren daarin serieus nemen, ook de mbo-studenten die toch nog vaak vergeten worden.  
 
[Louis] Door wie? 
 
[Kayla] Door de maatschappij ... 
 
[Louis] Ja, de maatschappij. 
 
[Kayla] … die wij zijn met z’n allen. Dus je ziet in ons onderzoek dat één op de zes jongeren aangeeft: op het moment dat ik een bijdrage lever, of dat nu in de klas is of op een andere manier, dan heb ik het gevoel dat mijn bijdrage niet gewaardeerd wordt vanwege m’n opleidingsniveau of vanwege m’n afkomst. Dat zien we ook, dat één op de zes jongeren dat aangeeft. Dus dat is iets wat we met elkaar moeten doen, dus kijken van hoe zorgen we ervoor dat we ook inzien hoe belangrijk het mbo is en dat het de kracht van onze samenleving is en dat we het mbo nodig hebben als we kijken naar de grote transities waar we als samenleving mee te maken hebben.     
 
[Louis] Hebben die mbo’ers een punt? Worden ze achtergesteld? 
 
[Simone] Ze hebben zeker een punt. Het woord achterstellen vind ik nooit een fijn woord, maar wat we absoluut zien is dat als het gaat om gehoord, gezien en gerespecteerd worden, waarvan we weten dat uit onderzoek blijkt dat dat een belangrijke behoefte is bij jongeren, dat we daar maatschappelijk in tekortschieten. Dat betekent dat we de investeringen die wij inzetten voor perspectief voor jongeren beperkt zijn. Te beperkt, zeg ik ook daarmee. Als het gaat om participatie, dus niet over ze praten maar met ze praten, maar ook zorgen dat wij een onderdeel zijn van ideeën en oplossingen. En ook aan de werkgeverskant, daar kan ik straks ook een paar concrete voorbeelden van geven, is dat we ook zien dat er ongelijke waardering is. Terwijl het praktisch krachtige vakmensen die heel veel levenswijsheid al hebben op jonge leeftijd. En de waardering, zoals die ook wordt uitgedrukt bijvoorbeeld in stagevergoeding blijft echt achterwege. En dat betekent dat de werkgevers aan zet zijn, maar dat doen we gelukkig in Rotterdam-Rijnmond ook heel graag samen. 
 
[Kayla] Ja, heel herkenbaar dit. En dit is ook wat dus inderdaad jongeren, studenten zelf heel vaak aankaarten. En dit is ook iets wat we inderdaad met elkaar moeten doen dus het is niet iets wat alleen werkgevers zelf kunnen oplossen. Dit is een heel mooi voorbeeld van als het gaat om stagevergoeding. Het gaat ook soms om kleine dingen zoals de mogelijkheid om bijvoorbeeld onderwijs op verschillende instellingen te kunnen volgen. We hebben nu op Albeda een heel voorbeeld waarbij wo-, hbo- en mbo-studenten samen een vak volgen en van elkaar kunnen leren. Dat ook de wo-studenten van die talenten van het mbo kunnen leren en andersom en ook het hbo. Dus het is ook … 
 
[Louis] Welk vak is dat? 
 
[Kayla] Dit is van de Climate Bildung School, dat is van collega’s van mij bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam die dit samen met onder andere Albeda doen. Ik denk dat dat een mooi voorbeeld is waarin je dus echt zegt van: we leren van elkaar. Dus het is niet alleen maar van: wij komen van de universiteit brengen of vanuit het hbo en het mbo mag dan even meedoen en mee leren. Maar het is echt van elkaar leren en dat is de manier waarop we als samenleving denk ik ook vooruit kunnen. 
 
[Louis] Is dat een bijzondere stap van een universiteit, de Erasmus Universiteit als je dat over heel Nederland bekijkt?  
 
[Simone] Ja, dat is heel bijzonder. En ik durf onze samenwerking met de Erasmus Universiteit ook echt uniek te noemen. We zitten in een bijzondere omstandigheid dat wij de eerste hoogleraar in het mbo hebben bij Albeda. Dat is Eveline Crone. En dat wij een prachtige wetenschapper zoals Kayla Green hebben die met één been als wetenschapper onderzoek doet bij de Erasmus Universiteit en aan de andere kant onze practor Gelijke Kansen is en praktijkgericht onderzoek doet in en met het hbo. Daarbij wordt de verbinding tussen de wetenschap en de samenleving op een hele natuurlijke manier gemaakt. En dat is natuurlijk ook de kracht, dus de kracht van de wetenschap ten behoeve van de samenleving, maar ook de wijsheid die in de samenleving zit. Onze klassen zijn de mini-samenleving omdat als gelijkwaardige partners bij elkaar te brengen, dan denk ik wauw en dan denk ik ook hulde aan de Erasmus Universiteit.  
 
[Louis] Ja. Wat fijn om te horen dit want dit allemaal ruimte waar geen regel of wetgeving in de weg staat. Dit kun je gewoon binnen heet onderwijs oppakken. 
 
[Kayla] Ja, als je durft en als je ook inderdaad moet want het gebeurt natuurlijk ook niet zomaar. Dus ik denk dat dit ook echt terecht uniek te noemen is omdat we vanaf dag één met elkaar hebben gezegd: we gaan dit gewoon doen. We weten misschien helemaal hoe omdat het allemaal zo nieuw is, maar we gaan dit avontuur samen aan. Dat is wat je nodig hebt en dat is wat we ook zowel bij de Erasmus Universiteit als bij Albeda ook onze studenten denk ik aanleren van: durf die wijde wereld in. Wij helpen je daarin door niet alleen door niet alleen een vak te leren, maar dus inderdaad ook te kijken van hoe kun je nu een burger worden die ook zijn of haar steentje bijdraagt aan de maatschappij? Dat is echt zowel in de DNA van Albeda als de Erasmus Universiteit en daarin hebben we elkaar heel erg gevonden.  
 
[Louis] Als het over onderwijs gaat, en dat speelt ook in de visie op het economisch vestigingsklimaat een rol, dan wordt er gezegd: er moet een betere aansluiting komen van onderwijs en arbeidsmarkt. Laat die woorden eens van het papier komen, maar eens maar de vraag: is het terecht dat daarop ingezet wordt door 21 gemeentes straks? 
 
[Simone] Ja, ik vind dat heel terecht en ik ben daar ook heel blij mee dat gemeentes hiermee ook zeggen: ik wil me hier sterk voor maken, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Wat ik ook wel heel krachtig vind van de gemeentes is ja, de gemeente is de meest nabije overheid. Eigenlijk vanaf de geboorte af aan tot het hele opgroeien van elke burger of toekomstige burger speekt de gemeente een belangrijke rol. Dus ik ben ook blij dat ze erkennen dat dit een heel belangrijk thema is en dat ze zich daarvoor in willen zetten.  
 
[Louis] En hoe moeten ze zich daarvoor inzetten? 
 
{Simone] Dat is het meest spannende deel want het is makkelijk om te praten, ook soms makkelijk om dingen op papier te zetten, maar hoe kom je nu concreet in actie? Ik denk dat we daar een aantal goede voorbeelden van hebben zoals in de gemeente Rotterdam of bijvoorbeeld in de gemeente Vlaardingen. Er zijn drie dingen waarvan ik denk wauw, dat kunnen gemeentes in het hier en nu doen. In de eerste plaats bewustwording. Bewustwording dat de toekomst van de samenleving in handen ligt van het onderwijs. Dat is een hele belangrijke, ook voor de landelijke politiek, maar zeker ook voor de gemeentes. Het tweede is dat gemeentes heel goed zelf het goede voorbeeld kunnen geven. Als ze zelf stagiaires hebben, behandel die, waardeer die dan ook gelijk. Mbo, hbo, wo, gelijke stagekansen, allemaal stagekansen en stagevergoedingen. Het derde is, en dat gebeurt op een aantal plekken al goed, dat is de verbindende rol van de gemeente om de partijen bij elkaar te brengen om een stap vooruit te gaan zetten.  
 
[Louis] Mee eens? 
 
[Kayla] Jazeker. En die verbinding is precies wat je nodig hebt want er zijn al heel veel mooie initiatieven, dingen die al gebeuren, maar soms weet je elkaar niet te vinden. Dus daarin, en dat gebeurt op veel plekken gelukkig al, heeft de gemeente een belangrijke rol om dat bij elkaar te houden en bij elkaar te krijgen. Ik merk het zelf ook in m’n werk, soms spreek je persoon A van afdeling X en dan spreek je persoon B en dan heb je helemaal geen idee dat die ook niet onderling met elkaar gesproken hebben. Dus het blijft af en toe lastig, maar dat is wel wat nodig is om ook te voorkomen dat er dan iemand denkt van o, dit is er misschien niet, we gaan iets nieuws beginnen terwijl het er misschien al wel is. Er gebeurt al heel veel dus dat moeten we ook zeker beter zichtbaar maken.  
 
[Louis: Dus betere verbinding in een stadhuis? Moet ik dan sectoraal denken? 
 
[Kayla] En beter verbinden. Nou, onder andere denk ik, maar ook regionaal. Dus niet alleen maar binnen bijvoorbeeld de gemeente Rotterdam, maar juist binnen de regio. Er zijn heel veel initiatieven en zeker als we het hebben over hoe zorgen we ervoor dat jonge mensen optimaal kunnen opgroeien in de complexe samenleving zoals die eruitziet? Dat is iets wat je met elkaar moet optrekken en dat kan zeker ook op regionaal niveau. Dat hoeft niet alleen maar binnen en gemeente, maar je moet ergens beginnen uiteraard.   
 
[Louis] De gemeente Rotterdam viel al veel, maar opeens piepte daar de gemeente Vlaardingen doorheen bij Simone. Waarom noemde je specifiek de gemeente Vlaardingen? 
 
[Simone] Ik ben wel trots op de gemeente Vlaardingen. Die hebben ook durf hè, ze noemen zichzelf ook een belangrijke mbo-stad en dat zijn ze ook.  
 
[Kayla] Ja. 
 
[Simone] En ik zie ook, er is een hele bevlogen wethouder bij de gemeente Vlaardingen, er zijn meerdere bevlogen wethouders, die zich ook inzet. Die heel actief scholen bezoekt, die ook opiniërend is over het belang ook van het mbo. Dan denk ik: als je praat over voorbeeldgedrag en in actie komen dan denk ik dat het echt een heel krachtig voorbeeld is hoe de gemeente Vlaardingen zich inzet. 
 
[Louis] Ja. We begonnen deze ronde over aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt. Dat leerlingen zich moeten schikken bijna naar wat de banen zijn die de maatschappij nodig heeft. Mag het ook andersom? Mag de maatschappij ook kijken naar de talenten van de jongeren van nu? 
 
[Simone] Zeker. Sterker nog, het mag niet alleen, het moet. Er zit een enorme wederkerigheid in, dus dat wij niet de studenten opleiden tot het toekomstig beroepenveld, maar het huidige beroepenveld moet ook leren van generatie Z want we hebben het ook met elkaar te doen. Ik zeg altijd: als wij iets willen in de toekomst dan moeten we hier en nu met onze jongeren het verschil maken. Dat kan alleen als ze participeren als gelijkwaardige partners dus waarin beide kanten, dus de werkgevers, het onderwijs en de studenten, van elkaar moeten leren. Dat vereist dat je nieuwsgierig bent, dat je openstaat en dat je het ook echt gaat doen. 
 
[Louis] Ja. De maatschappij is geen invuloefening van waar we banen nodig hebben daar schuiven we mensen in. 
 
[Kayla] Nee. Daar wordt niemand gelukkig van en daarmee komen we ook niet vooruit dus het is echt tweerichtingsverkeer. Wat ik onder andere zie bij initiatieven of programma’s zoals Talenthub, om een voorbeeld te noemen. Dat heette eerst Talenthub op Zuid. Dat is een programma waarbij mbo-studenten die dreigen uit te vallen een programma van acht tot twaalf weken kunnen volgen. Dat zijn niet alleen studenten van Albeda, maar ook van andere onderwijsinstellingen. Even een pauzeknop kunnen indrukken en even de tijd kunnen nemen om weer te ontdekken van wat zijn nu m’n talenten, waar word ik blij van, waar ben ik goed in, wat wil ik doen met m’n toekomst? Tijdens dat programma komen ze in aanraking met verschillende ondernemers, organisaties en bedrijven waarbij het idee is dat niet alleen zij dan een kijkje krijgen van hoe werkt dat daar en wat zijn de mogelijkheden. Maar ik denk dat het juist ook voor al die bedrijven die meedoen heel interessant is om te zien van hoe gaat dat wanneer je het eventjes niet meer weet, wat heel normaal is hè. Je bent op een leeftijd waarin je jezelf aan het ontdekken bent, de wereld aan het ontdekken bent. Het is helemaal niet gek dat je soms heel even op de pauzeknop moet drukken en even de tijd moet nemen. Ik denk dat het ook voor bedrijven en organisaties heel waardevol is om met die jongeren samen te werken. Niet alleen maar om de mogelijkheden te laten zien qua banen of perspectief, maar ook: wat kunnen wij van de jongeren leren en weer terug meenemen in onze organisatie. Dat is een voorbeeld van wat al gebeurt en waarin je echt van elkaar leert. 
 
[Louis] Dat is de Talenthub?   
 
[Kayla] Ja, Talenthub. 
 
[Louis] Ja ja ja. Bij Albeda is ook Albeda @night. We hadden het over burgerschap, we hadden het over het onderwijs in wat meer klassieke zin van vaardigheden en kennis opdoen. Dat Albeda @night, daar komt heel veel samen van die dingen. 
 
[Simone] Ja, zeker. Dat is één van onze sociale innovaties, Albeda @night. Wat we zien is dat onze scholen een veilige haven zijn. Het is en mooie metafoor ook voor Rotterdam en wij zijn open in de avonduren. Maar wat nu als wij zeggen: onze jongeren kunnen in de avonduren ook bij ons studeren. Ze kunnen extra begeleiding krijgen, ze kunnen bijles krijgen, ze kunnen een hapje eten. We kunnen partners en hulporganisaties die we uitnodigen, naar de jongeren toebrengen in plaats van dat we jongeren naar de verschillende loketten sturen in alle gemeentes en bij alle instanties. Wat nu als we een omgeving maken die we toch al zijn als veilige school, niet alleen overdag, maar ook at night, vandaar Albeda @night. Dan kunnen we iets creëren waar studenten kunnen ontspannen, kunnen doorstuderen, zich door kunnen ontwikkelen en zich openstellen voor de buurt. 
 
[Louis] Maar is het een dagdroom of een nachtdroom dan eigenlijk, of is dit al aan de hand? 
 
[Simone] Ja, dit was een droom en die hebben we waargemaakt. We hebben een pilot gestart die we nu zijn uit gaan rollen voor drie avonden per week met dank aan het ministerie van OCW. Die heeft gezegd: ja, wij geloven erin. Ga aan de slag, ga experimenteren. Het is omarmd door de gemeente Rotterdam en de wethouders uit de gemeente Rotterdam komen ook regelmatig bij ons op bezoek. Maar ook omdat we de campus als het ware willen openstellen voor de buurt en dat we de buurt ook uitnodigen op onze school.  
 
[Louis] Wat kunnen de buurtbewoners doen? 
 
[Simone] De buurtbewoners kunnen bijvoorbeeld studeren bij de Volksuniversiteit want de Volksuniversiteit woont ook in bij ons. Ze kunnen terecht in ons restaurant, gerund door studenten. In onze kapsalon en schoonheidsverzorging, gerund door studenten. Ze kunnen hun bloeddruk op laten meten. Of ze kunnen met een community, met hun eigen community bij ons op school overleggen, evenementen organiseren, koken met elkaar. Dat zijn allemaal voorbeelden die we nu aan het programmeren zijn met alle partners die ingestapt zijn bij Albeda @night. 
 
[Louis] Nou hoor ik de gemeente Rotterdam, het ministerie. Nu maken we deze podcast primair voor 21 gemeenten die samenwerken. Wat kun je nu met zo’n voorbeeld als 21 gemeenten samen? 
 
[Kayla] Zo’n voorbeeld als Albeda @night, ik hoop dat Albeda en met name onze locatie bij de Rosestraat niet de enige plek blijft waar dit soort dingen mogelijk zijn. Dat we als regio en 21 gemeenten dus ook kunnen kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat dit straks op meerdere plekken is. Dat hoeft niet altijd per se een school te zijn, ik denk dat het een goed startpunt en voorbeeld is. Zoals Simone zegt: het is een veilige haven, dat is waar studenten zich overdag al veilig voelen en dat ook horen te zijn. Maar het kan ook een andere plek zijn. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat dit soort plekken waarin de samenleving bij elkaar komt … Dus dat een school, wat in eerste instantie bedoeld is voor de studenten, maar waarbij de rest van de buurt en de wijk ook bij elkaar kan komen, wij vanuit de Erasmus Universiteit kunnen ook aanwezig zijn of vanuit het hbo of de gemeente. Hoe kunnen we meer van dat soort plekken creëren om ook juist die verbinding op te zoeken want dat is denk ik wat nodig is, zeker in tijden die polariserend kunnen aanvoelen. We hebben net verkiezingen gehad, we horen vaak ook van jongeren in de studies die we doen: wat agenderen jongeren nu zelf? Dan merken we bijvoorbeeld dat polarisatie de laatste tijd vaak genoemd wordt, dat ze zich daar zorgen over maken, dat ze het gevoel hebben dat dat toeneemt. En dan hebben we dus verbinding nodig. Dat is precies wat dit voorbeeld is en wat we dus met die 21 gemeentes verder kunnen uitrollen om verbinding voor elkaar te krijgen. 
 
[Louis] Nog even terug naar het begin, je zei: daar kom ik dan later op terug. Dat ging over de positie van het mbo. Dat we ons ervan bewust moeten zijn dat soms mbo op achterstand staat. Nu hoorde ik, ik meen vorige week, dat daar een positieve ontwikkeling ook was. Dat je bij het rijk nu ook mbo-niveau beleidsmedewerkers hebt. 
 
[Simone] Zeker.  
 
[Louis] Hoe groot is het probleem en zijn we op weg naar een oplossing? 
 
[Simone] Ja. Ik denk dat de uitdaging nog fors is, maar ik ben heel dankbaar dat de ontwikkeling op gang is, dat ook weer binnen de maatschappij. En dan zijn ministeries weer een mooi voorbeeld omdat ze zich ervan bewust zijn geworden van hé, er zit verschil en er is ongelijkheid. Of het nu gaat om stageplekken of om bijvoorbeeld trainees of om bijvoorbeeld stagevergoeding en dat ze ook in actie komen om het verschil te maken.  
 
[Louis] Maar dan even concreet, waar schort het dan aan? Waar kunnen mbo’ers geen stagelopen waarvan je zegt: dat is toch eigenlijk te gek voor woorden? 
 
[Simone] nou, ik denk dat het nog op heel veel plekken is waar gevraagd wordt, en dan wordt al dat onderscheid gemaakt van: wij willen een zeker opleidingsniveau in plaats van een profiel of een persoon die je nodig hebt.  
 
[Louis] En dan pakken ze liever hoog in de onderwijsmarkt dan … Ja. 
 
[Simone] Ja. Alleen al Louis, zoals je het zegt, dus dat onderscheid tussen laag en hoog … 
 
[Louis] Precies. 
 
[Simone] … zit ingebakken in onze maatschappij. De onderwijswaaier die we met dank aan voormalig minister Robbert Dijkgraaf hebben gekregen in de maatschappij en die ook door velen omarmd wordt, waarin het gaat over gelijkwaardigheid en we hebben iedereen nodig hè. Vakmensen, praktisch, theoretisch geschoolde mensen, we hebben elkaar nodig. Maar dat onderscheid tussen hoog en laag geeft al een stukje van gebrek aan waardering.  
 
[Louis] Het zijn talenten van mensen die we allemaal nodig hebben. 
 
[Simone] We hebben iedereen nodig. 
 
[Louis] Ja ja.  
 
[Kayla] Ja, wat kan ik hier nog aan toevoegen? Precies dit.  
 
[Louis] Ja. Nou ja, misschien zouden we er iets aan kunnen toevoegen, mee kunnen geven ook over het belang van investeren in onderwijs. Nogmaals, als we het hebben over een visie op economisch vestigingsklimaat, hoe belangrijk is onderwijs daar dan in als je die economie wil versterken? 
 
[Kayla] Ja, heel belangrijk want investeren in onderwijs is investeren in de toekomst. Het is cruciaal, het gaat om de toekomst van ons land, de generatie die het straks moet doen. Dus investeren in onderwijs zou wat mij betreft nooit een vraag moeten zijn. Dat is iets wat je gewoon moet doen. Het is investeren in de toekomst. 
 
[Louis] Ja. Dat investeren loont ook want 1 euro in het onderwijs steken levert 3 euro op, zei jij mij van tevoren. Heb jij dat zelf bedacht of …? 
 
[Simone] Nou, ik heb het niet zo berekend, maar Louis, het is helemaal waar. Als je kijkt naar hoe er op veel manieren, zeker ook in de politiek, gekeken wordt naar onderwijs als een kostenpost terwijl het een investering is in de toekomst … Als je kijkt naar hoe je effectiviteit meet, dat is heel vaak op basis van economische termen. Maar als je kijkt naar facetten die ertoe doen in de brede welvaart zoals ook het versterken van sociale netwerken, als het gaat om zelfredzaamheid, om maatschappelijke betrokkenheid, on inclusiviteit, om de toekomst van onze economie dan is investeren in onderwijs, onderzoek en wetenschap voor mij een no- brainer en is een must. 
 
[Louis] Ja. Jullie pleiten ook voor weg met verkokering, zoek de verbinding. Ik weet ook dat daar in onze regio een initiatief is om te komen tot een onderwijspact. Hoe ziet dat eruit, een onderwijspact? 
 
[Simone] Ja, ik ben heel blij dat je deze even aansnijdt en dat is ook dan soms natuurlijk de trots van Rotterdam-Rijnmond hè. In Rotterdam-Rijnmond willen we ook graag landelijk een koploper zijn om in de volle breedte van onderwijs naar arbeidsmarkt, van baangarantie tot aan leven lang ontwikkelen, een pact te gaan maken met werkgevers.  
 
[Louis] En wat moet daar per se in? 
 
[Simone] Wat daar per se in moet zijn een aantal zaken. Eén, in ieder geval een stagegarantie voor alle studenten. Dus geen stageplek hebben is er niet, voor alle studenten mbo, hbo, wo een stageplek. Gelijke stagevergoeding voor alle studenten in de waaier. We gaan voor aan de bak-garantie, oftewel voor afgestudeerden in vitale sector is er altijd per direct al een baan beschikbaar. Dat garanderen de werkgevers. En een inclusieve aanpak tegen discriminatie bij stage en bij sollicitatie. En last but not least, daar hebben we de werkgevers zo hard voor nodig, begeleiden-begeleiden-begeleiden, want je begeleidt eigenlijk jongeren op weg naar de toekomst.  
 
[Louis] Ja. Als we dit realiseren zijn we koploper in Nederland. 
 
[Simone] Als we zo’n integraal stagepact, en ik zeg niet als want we gaan dit realiseren, in Q1 2026 met ongelofelijke sterke geëngageerde werkgevers hè. Ook vanuit VNO-NCW regio Rotterdam. We hebben hele krachtige partijen die ook zeggen: ja, wij gaan hiervoor.  
   
[Outro klassieke muziek] 
 
[Louis] Dank je wel Simone Frederiksz en Kayla Green. Jullie boodschap is helder: investeren in onderwijs, participatie stimuleren en gemeenten die verbinden en voorbeeldgedrag tonen en delen. Dat is de sleutel voor een sterke regio. Wil je reageren, meepraten of meedenken, mail naar communicatie@mrdh.nl en vergeet niet deze podcast te delen in je netwerk.