MRDH-traineeprogramma brengt jongeren en overheid bij elkaar

Veertien jonge talenten zijn momenteel halverwege hun traineeship bij de MRDH. Tijdens vier opdrachten van een half jaar leren ze hoe het is om te werken voor de overheid. En dat bevalt goed. “Bij de overheid kan ik het beste uit mezelf halen.” Binnenkort wordt bekend wanneer het vervolg van het traineeprogramma van de MRDH start. Geïnteresseerde gemeenten kunnen zich nog aanmelden.

Valentijnsdag 2020. Voor enkele tientallen young professionals is het een écht spannende dag. Want wie wordt geselecteerd voor het traineeprogramma van de MRDH? “Ik was óp van de zenuwen”, vertelt Larissa Postma (25). De jongeren hebben dan al de eerste horde genomen: een interactieve game waarbij skills en motivatie worden onderzocht. Daaraan deden ruim 200 jongeren mee.

Tijdens de selectiedag in Rotterdam staan verschillende spelvormen op het programma, zoals in teamverband een speeltuin ontwerpen. “En uit het coalitieakkoord moest je een onderwerp kiezen voor een pitch”, vertelt Larissa. “Ik koos voor armoede: dat onderwerp ligt het dichtst bij me.”

Enkele dagen later horen in totaal veertien deelnemers dat ze zijn toegelaten tot het traineeprogramma van de MRDH en op 1 april 2020 mogen beginnen. Larissa Postma is er daar één van. En ook Martijn Morsink (27) en Kim Hersbach (23) krijgen het verlossende telefoontje. Kim: “Fantastisch. Een unieke kans om bij vier gemeenten binnen te kijken.” Martijn: “Het mooie is: je leert zo enorm veel in een korte tijd.”

Kleine en grote overheden

Het traineeprogramma duurt in totaal twee jaar. Elke zes maanden starten de trainees aan een nieuwe opdracht bij een andere opdrachtgever. Welke route ze doorlopen, wordt gaandeweg en in overleg bepaald. Uitgangspunt daarbij is dat de trainees gedurende de twee jaar met zoveel mogelijk aspecten van het werken bij de overheid kennismaken.

Zo startte Martijn bij de gemeente Lansingerland, en na een half jaar stapte hij over naar gemeente Krimpen aan den IJssel. “Ik houd me nu bezig met een aanvalsplan zonne-energie. Zo ben ik een inkoopactie gestart waarbij inwoners tegen lagere kosten zonnepanelen kunnen aanschaffen. We hebben al 200 aanmeldingen!”

Martijns traineeship start dus bij twee relatief kleine gemeentes. “Dat spreekt me wel aan”, vertelt Martijn. “Bij een kleine gemeente heb je meer direct contact met de wethouders.” Maar april 2021 maakt hij de overstap naar een grote gemeente: Den Haag. “Het leek me goed ook iets heel anders beet te pakken.”

De wereld mooier maken

De trainees krijgen een of meer concrete opdrachten. Zo onderzocht Larissa tijdens haar traineeship bij de gemeente Rotterdam het toezichthouderschap WMO, en dan met name de samenwerking tussen de toezichthouders rechtmatigheid en toezichthouders kwaliteit. Daarna bekeek ze voor de gemeente Krimpen aan den IJssel de huurcontracten voor buitensportlocaties. “Het oudste contract stamde uit 1976.” Daarnaast organiseerde ze met de burgemeester een quiz voor medewerkers over de gemeente.

Haar volgende opdracht is wéér anders. Voor de gemeente Den Haag doet ze onderzoek naar het verbeteren van de bewonersparticipatie in de wijk Haagse Hout. “Ik heb daar vlakbij gewoond, in Voorburg. Bekend terrein dus, en fijn om weer even terug te zijn.” Die nieuwe opdracht sluit bovendien aan op haar motivatie om aan het traineeprogramma deel te nemen. “Ik wilde eigenlijk jurist worden in het leger, om zo de wereld een beetje mooier te maken. Dat kan ik nu ook met dit soort opdrachten voor de overheid.”

Een heel verschil met haar werkervaring tot nu toe. Larissa: “Na mijn studie Internationaal en Europees recht heb ik gewerkt bij een financieel dienstverlener. Ik werd toen meer dan een half jaar gedetacheerd bij een callcenter die ging over het beheer van hypotheken. Dat was niets voor mij. Het was tijd voor iets anders. En toen attendeerde mijn partner mij op het traineeprogramma van de MRDH!”

Gezamenlijke opdrachten

Naast de individuele opdrachten hebben de trainees ook met enige regelmaat gezamenlijke opdrachten. De eerste was een gezamenlijk, gemeente-overschrijdend onderzoek naar de toekomst van werken. Immers, meer dan ooit wordt er thuisgewerkt. De trainees maakten onder meer een filmpje over NET-werken, wat staat voor ‘Nu En Toekomstig-werken’. De tweede gezamenlijke opdracht gaat over Diversiteit en Inclusie op het werk, ofwel: het creëren van een werkplek waar iedereen zich thuis voelt.

En niet alleen over de gezamenlijke opdracht hebben de trainees onderling contact. Met grote regelmaat hebben ze gezamenlijke en een-op-eensessies. Kim: “En ik zie de hele groep trainees elke vrijdag, meestal digitaal, soms live. Zo doen we online pubquizzen en escaperooms, en hebben we regelmatig trainingen. We hebben best veel aan elkaar. We zitten immers allemaal in hetzelfde schuitje.” Larissa: “Ik ga zo een wandeling maken met een andere trainee. We praten dan over van alles. En we geven elkaar ook advies.”

'Het beste uit mezelf halen'

De trainees begonnen op een lastig moment. Twee weken eerder ging de eerste lockdown in, en was thuiswerken het devies. Martijn: “Ik heb het gemeentehuis van Lansingerland maar een paar keer van binnen gezien in de tijd dat ik er werkte.” Maar desondanks is het contact met collega’s goed. Larissa: “Mijn werkplekbegeleidster uit Rotterdam spreek ik nog steeds geregeld.” Kim: “Met mijn oud-collega’s uit Krimpen heb ik nog steeds een fantastische band.”

Wat ze na de traineeperiode willen doen, is dan ook wel duidelijk: voor de overheid blijven werken. Martijn: “Ik heb Geschiedenis gestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Tijdens mijn studie ben ik gaan werken bij de Bijenkorf: eerst als verkoopmedewerker, daarna ben ik doorgegroeid tot assistent-manager. Ik had het goed naar mijn zin. Maar ik wilde graag voor de publieke sector werken. Ik wil wat betekenen voor mensen, zeker als het gaat om duurzaamheid.”

Kim: “Ik heb Watermanagement gestudeerd aan de Hogeschool Rotterdam. Tijdens mijn studie kregen we regelmatig een vraagstuk van de gemeente Rotterdam. De verschillende aspecten die daarbij kwamen kijken spraken mij aan, zowel het maatschappelijke als technische. Na mijn afstuderen bij het Hoogheemraadschap van Rijnland wist ik zeker dat ik voor de overheid wilde werken. Daar kan ik werken aan vraagstukken waar ik energie van krijg, waardoor ik het beste uit mezelf kan halen.”

Wim Hoogendoorn, algemeen directeur MRDH: ‘creëer je eigen realiteit’

“Vanaf de eerste seconde was ik enthousiast over het traineeprogramma. Daaraan doen namelijk jonge mensen mee die je normaal lastig bereikt als overheid. Terwijl ze zo’n impuls kunnen geven aan je organisatie. Het mooie is: de nieuwe generatie is heel geëngageerd. De jongeren van nu zijn zich heel bewust van hun plek op de wereld, en willen wat toevoegen aan die wereld. Ze zijn dus niet alleen bezig met het najagen van een carrière. De deelnemers aan het programma zijn bovendien een goede afspiegeling van de maatschappij. En dat is wat de overheid volgens mij moet zijn. Dus veel kleur en reliëf in je medewerkers. Daarom heb ik de trainees ook gevraagd om een gezamenlijke opdracht over diversiteit en inclusiviteit te doen. Creëer je eigen realiteit, heb ik tegen ze gezegd.

Individuele gemeenten zijn vaak eigenstandig te klein voor het organiseren van zo’n traineeprogramma. Ik zie het dan ook als meerwaarde van de MRDH dat we dat voor ze kunnen doen. De reacties bij de gemeentes zijn ook heel goed. Zo vroegen burgemeesters onlangs of de trainees na afloop van een periode kunnen reflecteren op de gemeentelijke organisatie. Die input is zeer bruikbaar voor deelnemende gemeentes. Daarom hoop ik dat we het traineeprogramma mét de bijhorende reflectie door trainees als structureel instrument kunnen inzetten voor MRDH-gemeentes.”

Emily Maas, programmamanager: ‘wederzijds belang voor jongeren en gemeenten’

“Jongeren slaan aan op het concept van traineeships. En dat merkten we. De aanmeldingen stroomden binnen, en in no-time hadden we 200 aanmeldingen. Die hebben we eerst geselecteerd met een game. Daarbij ging het onder meer over de vraag: pas jij bij dit concept? Dus: vind jij het ook aantrekkelijk om elk half jaar weer iets nieuws uit te proberen?

Uit de selectiedag rolden trainees voor veertien plaatsen bij negen organisaties: de MRDH en acht gemeenten. Het idee van het traineeprogramma was dat het groots en meeslepend zou zijn. Dus samen de inhoud in, zowel vakinhoudelijk als persoonlijk, met onder meer gezamenlijke trainingsdagen, verdiepingssessies en gezelligheid. Maar nu zit iedereen achter zijn beeldscherm. Het programma is nu dus bijna volledig online,  met online trainingen en begeleiding. En voor de afwisseling organiseren we soms een online pubquiz of escape room. Er is wel af en toe persoonlijk een-op-een contact: dan maken we een wandeling in het Kralingse Bos.

Ik heb echt respect voor de veerkracht van de trainees: ze gaan goed met deze situatie om. Ik geef ook een pluim aan de MRDH voor dit programma. Het biedt namelijk een mooi wederzijds belang. De jongeren krijgen een kans op werkervaring én de deelnemende organisaties hebben vanaf dag 1 jong talent rondlopen, die direct een bijdrage kunnen leveren aan je organisatie en die worden getraind. En door de gemeente-overschrijdende opdrachten profiteren deelnemende gemeenten ook van de andere knappe koppen.”

Start nieuw programma

Het huidige traineeprogramma eindigt op 1 april 2022. Binnenkort wordt bekend wanneer het tweede programma start. Geïnteresseerde gemeenten kunnen zich melden bij programmamanager Emily Maas: e.maas@mrdh.nl. Voorwaarde voor deelname is onder meer dat deelnemende gemeenten gedurende 2 jaar 4 keer een half jaar een opdracht hebben voor 2 trainees. 

Lees hier meer over het traineeprogramma.