Q&A

Wat is de Metropoolregio?

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag is het gebied dat nu de huidige stadregio’s Rotterdam en Haaglanden omvat. Binnen dat gebied gaan de 24 gemeenten hun krachten bundelen in het samenwerkingsverband Metropoolregio rotterdam Den Haag om de internationale concurrentiepositie van de regio te versterken.

Hoeveel inwoners heeft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag?

De Metropoolregio regio heeft 2,2 miljoen inwoners.

Uit hoeveel gemeenten bestaat de Metropoolregio?

Uit 24 gemeenten (9 gemeenten in het Stadsgewest Haaglanden en 15 gemeenten in de stadsregio Rotterdam).

Wat willen we in de Metropoolregio bereiken?

Verbetering van de bereikbaarheid, zowel met het Openbaar Vervoer, de fiets, als op de weg;
versterking van de economie door nieuwe vormen van samenwerking;
versteviging van de economische potentie van Greenport-Westland-Oostland;
stimulering van onderwijs, innovatie en arbeidsmarkt;
een afgestemd aanbod aan voorzieningen op het gebied van wonen, cultuur, sport en evenementen;
werken aan de kwaliteit van de kostbare groene ruimte in de regio o.a. door het creëren van een Metropoolpark Hof van Delfland;
hoogwaardige voorzieningen voor cultuur en sport; één Metropoolpas voor alle inwoners van de regio.
met als basis een duurzame ontwikkeling van het gebied.

Hoe en op welke momenten kunnen raadsleden inbreng hebben?

1. Via inbreng in de uitwerking van de pijlers - Elke pijler organiseert betrokkenheid van raadsleden. De raadsleden moeten op gezette momenten kunnen meedenken bij de uitwerking en desgewenst kaders en uitwerkingsrichtingen meegeven. De exacte omvang en betrokkenheid van de raadsleden kan per pijler verschillen.

2. Metropoolcongres (4 april 2012) - Het Metropoolcongres op 4 april vormde de afsluiting van de inhoudelijke ontwikkelfase en de aftrap voor de formele reactiefase van de Raden op het concept van de plannen voor de Metropoolregio. Op het Metropoolregiocongres presenteerden de pijlertrekkers hun voorstellen voor de inhoud van de Metropoolregio en het portofolio projecten en programma’s, de financiering daarvan en het ontwerp van de regeling van de Metropoolregio. Raadsleden gingen hierover op het Metropoolregiocongres met elkaar, met andere overheden en met maatschappelijke partners in gesprek.

3. Vervolg - Na de Metropoolregiodag is inmiddels de formele reactiefase gestart waarin alle gemeenteraden kunnen reageren op de voornemens. De raadpleging loopt tot eind september. Op basis van de reacties worden daarna de inhoud, de opzet en de vormgeving van de Metropoolregio verder ingekleurd, zodat dan op basis van het ontwerp van de Metropoolregio en de stand van zaken op nationaal niveau in de gemeenteraden kan worden besproken of de gemeentes participeren in de Metropoolregio.

Wordt de samenwerking voor alle pijlers hetzelfde ingevuld?

De concrete invulling van de zogenoemde ‘governance’ is maatwerk per programma of project. Van belang hierbij is het onderscheid ín de Metropoolregio: partijen werken samen in het gebied of met partijen in aangrenzende regio’s, en dóór de Metropoolregio: de metropoolregio-organisatie heeft een rol in de samenwerking. Als de metropoolregio-organisatie een rol heeft zal deze per programma of project kunnen verschillen. Van zwaar (overdracht taken/bevoegdheden door gemeenten, eigen budget en uitvoeringstaken, niet-vrijblijvende afspraken tussen gemeenten met behulp van de Gemeenschappelijke Regeling) tot licht (faciliteren afstemming tussen gemeenten, kennisdeling, allianties). De invulling van de rol van de raadsleden zal hierop aansluiten.

Wat is de rol van de provincie?

De betrokkenheid van de provincie, waterschappen en andere regioverbanden om actief mee te doen in het proces van de vorming van de Metropoolregio is belangrijk. Inmiddels zijn de provincie en de waterschappen bestuurlijk en ambtelijk bij de daarvoor in aanmerking komende pijlers aangesloten. De exacte invulling van de betrokkenheid van de provincie bij de pijlers is onderdeel van de uitwerking van die pijlers, en kan per pijler verschillen. Uitgangspunt is dat we elkaars taken en bevoegdheden erkennen en deze zo goed mogelijk gaan gebruiken om de gezamelijke ambities te realiseren.

Het gaat toch niet meer kosten dan nu de stadsregio c.q. het Stadsgewest?

Uitgangspunt is dat er met deze samenwerking van 24 gemeenten efficiencywinst te behalen is ten opzichte van 9 en 15 gemeenten apart. Dat leidt tot een nieuwe, slanke ambtelijke organisatie en vermindering van bestuurlijke drukte. In een woud van overlegvormen kan drastisch worden gesnoeid. Het proces van beleid naar realisatie wordt zo overzichtelijker en eenvoudiger en levert meer rendement op. Uiteraard hangt het van de definitieve keuzes af of dit alles hetzelfde of minder kost. De bedoeling is dat de nieuwe samenwerking in ieder geval niet meer mag kosten dan de huidige stadsregio's. Overigens hoeven niet alle activiteiten voor de metropool ook door de metropool te worden uitgevoerd. Andere, lichtere vormen van samenwerking zijn ook mogelijk.

Hoe zit het met andere regio’s, zoals Drechtsteden/Leiden/Antwerpen/Gouda? En internationaal, richting de Europese Unie?

Samenwerkingsvormen die de Metropoolregiogrens overschrijden zoals met de Drechtsteden of in de Krimpenerwaard blijven in stand. Randgemeenten kunnen fungeren als linking pin. Eén van de voorgenomen acties is om te werken aan een gezamenlijke strategie voor Europese samenwerking en lobby (Europa 2020), bijvoorbeeld in samenhang met andere Greenports in Zuid-Holland en Nederland, maar ook met de partners in de Metropoolregio.

Moet persé alles per eind 2012 geregeld zijn?

Door de val van het kabinet is nog niet duidelijk hoe het verder gaat met het al dan niet vervallen van de WGR+ per 1 januari 2013. Er wordt nu ingezet op de vorming van een Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Het streven is een samenwerkingsverband op te zetten dat toekomstbestendig zal blijken te zijn en waarvan de meerwaarde breed wordt onderschreven. Deze bundeling van complementaire sterktes levert in het gebied van de Metropoolregio een groter gewicht (en invloed) op, zowel op landelijke als internationale schaal. Ook hier geldt dat het geheel meer is dan de som der delen. De komende maanden zal moeten worden afgesproken of en welke fasering nodig en nuttig is waarbij de inzet vooralsnog is dat het takenpakker van de MRDH bij de start compleet is ingevuld vanuit de zeven pijlers en eventuele overige taken die gemeenten willen behouden blijven vanuit de huidige stadsregio’s.

Hoe gaat de vorming van de Metropoolregio Rotterdam - Den Haag verder, nu het Kabinet gevallen is?

Al voor het kabinet Rutte werd er nagedacht over nut en noodzaak van de Metropoolregio. Tussen (de gemeenten in) stadsregio Rotterdam en Stadsgewest Haaglanden wordt de laatste jaren al steeds meer samengewerkt, vooral om de economische motor in dit gebied aan te jagen. Voorbeelden zijn verkeer en vervoer (Randstadrail, MIRT) en groen (Hof van Delfland). In potentie kan deze motor namelijk nog veel meer toeren maken, door de gebundelde economische activiteiten en door haar unieke ligging in een groen gebied.

Ondanks de val van het kabinet is besloten om de 24 gemeenteraden, colleges en burgemeesters nu om hun zienswijze te vragen op de voorstellen voor de inrichting van de metropoolregio. Het aanbieden van het zienswijzendocument aan de 24 gemeenteraden kan niet helemaal los worden gezien van de landelijke politieke situatie. Voor de Metropoolvorming is het uiteraard belangrijk hoe er met de dossiers over de WGR-plus en de Brede Doel Uitkering (BDU) verkeer en vervoer wordt omgegaan, maar op dit moment is daar nog geen duidelijkheid over te geven. Als er in de Tweede Kamer wordt besloten om de beide dossiers controversieel te verklaren, dan zegt dit nog steeds niets over de definitieve afloop. Het betekent alleen dat deze dossiers nu niet verder worden behandeld.

Er is volgens de regio’s alle reden om het proces van samenwerking van de 24 gemeenten voort te zetten. Wachten totdat er meer duidelijkheid is, zorgt voor vertraging, terwijl het in deze tijden van recessie en onzekerheid noodzakelijk is om door te gaan. Het gaat immers om het aanjagen van de economische motor, juist nu, zo staat in de aanbiedingsbrief bij de voorstellen. Ook telt mee dat de kern van de voorstellen overeind blijft, ongeacht de structuurdiscussies van het rijk. Wat wel verandert is dat, totdat het rijk anders besluit, het opbouwproces zich zal baseren op de bestaande wettelijke regelingen ( de WGR-plus) en de bestaande stadsregio’s. De samenwerking tussen beide regio’s wordt daarom ambtelijk, bestuurlijk en politiek verder versterkt en de regio’s gaan samen met de 24 gemeenten besluiten meer gezamenlijk nemen, gericht op het realiseren van de ambities in het zienswijzendocument

Kortom, de uitgangspunten voor de Metropoolregio blijven overeind: we blijven samen werken aan de ambities voor de regio. De belangrijkste ambitie is en blijft versterking van het economisch groeipotentieel van de regio door betere samenwerking. Daarom wordt ook een bestuursregeling voorgesteld waarbij organisch van onderaf wordt samengewerkt. Het gaat niet om een extra bestuurslaag, maar om invulling te geven aan ‘verlengd lokaal bestuur’. De toegezonden regeling laat de voorstellen voor het bestuur zien, de exacte juridische doorwerking hiervan is afhankelijk van de invulling die het volgende Kabinet zal geven aan het middenbestuur in de Randstad.

Aan alle gemeenteraden en colleges van B&W is gevraagd om voor 30 september hun zienswijzen op de voorstellen te geven. Ook zijn de provincie Zuid-Holland en de Hoogheemraadschappen om reactie gevraagd. Op basis van de reacties en de stand van de nationale politiek worden de voorstellen aangepast en het verdere proces ingevuld.

Groen in de Metropoolregio is toch meer dan alleen Hof van Delfland? En duurzaamheid?

Inmiddels is in het plan voor de metropoolregio de pijler groen verbreed tot andere gebieden dan de Hof van Delfland, zoals Duin-Horst-Weide, Voorne-Putten en Deltapoort. Meerdere gemeenteraden vragen in dit verband terecht ook aandacht voor duurzaamheid. In iedere strategie van de Metropoolregio staat duurzaamheid op de agenda en is dus ook een integraal onderdeel van het zienswijzedocument . De Metropoolregio is hiervoor ook een geschikt schaalniveau. Duurzaamheid en innovatie vormen een vanzelfsprekende combinatie. De rol van launching customer door de overheden biedt hierbij kansen. Duurzaamheid staat ook voorop bij mobiliteit en bij inrichting en beheer van de groenzones.

Hoe denken de andere gemeenten er over?

In het algemeen wordt er positief kritisch gedacht over de Metropoolregio. Zo is de Vervoerautoriteit nagenoeg onomstreden en is er veel steun voor een brede economische pijler (incl. Greenport, arbeidsmarkt, kennis en innovatie), afstemming van ruimtelijke programma’s en duurzaamheid. Voor andere onderwerpen is de meerwaarde van samenwerking met 24 gemeenten nog niet vanzelfsprekend. Hierover praten alle betrokken parijen de komende maanden verder. Vrijwel alle raden vragen aandacht voor de invulling van het besluitvormingsproces in de MRDH en de betrokkenheid van de raadsleden daarbij. Ook hierover praten zij de komende tijd onderling en met andere betrokkenen verder. Resultaten en tussenstanden zijn op 4 april tijdens het MRDH-congres gedeeld en bediscussieerd. Deze discussies worden de komende tijd voortgezet in de gemeenteraden, nu die het zienswijzendocument hebben ontvangen.

Hoe staat het straks met het democratische gehalte van de Metropoolregio?

De democratische legitimiteit is en blijft een zaak van de gemeenteraden, op de manier zoals dat nu ook is afgesproken binnen de beide stadsregio’s. Als er een gemeenschappelijke regeling voor de Metropoolregio komt, dan zijn de gemeentevertegenwoordigers die deel uitmaken van een algemeen bestuur verantwoordelijk voor het borgen van het democratische gehalte binnen hun eigen gemeente. In het voorstel voor de regeling is veel ruimte voor actieve betrokkenheid van de raden via zienswijzeprocedures, halfjaarlijkse metropooldagen en e-participatie. Elke raad en de AB-vertegenwoordiging van elke afzonderlijke deelnemer heeft een initiatiefrecht en het recht om wijzigingen van aan het algemeen bestuur voorgelegde ontwerpbesluiten voor te stellen. DB-besluiten worden voorbereid in overleg met de gemeenten om er voor te zorgen dat de belangen van alle gemeenten worden meegewogen. Daarom staat in het voorstel dat alle gemeenten een zetel hebben in het Dagelijks Bestuur.

Moeten we in tijden van krimp nu uitgerekend onze tijd hier insteken?

Juist in tijden van teruglopende (overheids)budgetten en economische tegenwind is samenwerking over de gemeentegrenzen heen cruciaal.

Wat gaan de inwoners van de regio hier van merken?

Alle belangrijke locaties in de Metropoolregio worden binnen 45 minuten bereikbaar. Er komt één kortingspas voor alle inwoners van de regio. Hof van Delfland wordt beter bereikbaar met nieuwe fietspaden. De personeelstekorten in de zorg en het onderwijs worden aangepakt. Jongeren worden geholpen met een goede loopbaanstart. Dit zijn een paar voorbeelden wat de Metropoolregio kan betekenen voor de inwoners. Belangrijk is dat de regio voor haar inwoners een uitstekende plek is om te wonen, te werken en te recreëren. Nu en in de toekomst.